تعامل قرآن و علوم صفحه 170

1- (1) . ر.ک: پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، پیشین.

2- (2) . ر.ک: نمل/ 89 و ...(صاحب تفسیر نمونه این مطلب را از اعجازهای علمی قرآن می شمارد، نمونه، ج 15، ص 568 - 569)

3- (3) . ر.ک: نور/ 45 و انبیاء/ 30 (صاحب التمهید این مطلب را از اعجازهای علمی قرآن بشمار می آورد، التمهید فی علوم القرآن، ج 6، ص 36)

4- (4) . ر.ک: بقره/ 222 و تفسیر نمونه، ج 2، ص 93 - 94 و طب در قرآن، ص 50 - 51.

5- (5) . ر.ک: مائده/ 90 - 91 و بقره/ 219.

6- (6) . غاشیه/ 17.

باران، رویش گیاهان رنگارنگ، دریاها و کشتی رانی در آن ها و فواید غذایی و زیور آلاتی که از آن ها بدست می آید، به عنوان نشانه هایی برای اندیشمندان اشاره می کند که به آفرینشگر جهان پی می برند و سپاسگزاری می کنند. (1)

چهارم: نظریه پردازی های علمی قرآن (جهت دهی به مبانی علوم انسانی و موضوع سازی برای علوم):

برخی اشارات علمی در قرآن وجود دارد که هنوز به صورت پیشگویی های علمی باقی مانده و توسط علوم تجربی اثبات یا نفی نشده است. بلکه دورنمای مثبتی برای آن ها وجود دارد که می توان این دیدگاه های قرآنی را در هر علم به صورت حقایق قرآنی و نظریه های علمی قرآن ارایه کرد. (2)

و نیز در بسیاری از آیات قرآن از مبانی و اصول و قوانین سیاست، اقتصاد، مدیریت و ... مطالبی بیان شده است که می توان از آن ها در نظام سازی و جهت دهی به علوم انسانی استفاده کرد. (3) برای مثال براساس آیات نفی ربا، می توان نظریه اقتصاد بدون ربا را مطرح کرد.

4- مبانی و معیارهای اعجاز علمی قرآن

تفسیر آیات علمی قرآن گاهی منتهی به اثبات اعجاز علمی قرآن می شود، بنابراین اعجاز علمی زیرمجموعه تفسیر علمی قرآن به شمار می آید و همان مبانی و ضوابط تفسیر علمی بر آن حاکم است. و از آن رو که اعجاز علمی قرآن