تعامل قرآن و علوم صفحه 86

1- (1) . نک : پژوهشی در اعجاز علمی قرآن ، از نگارنده.

2- (2) . راترود ویلانت، مقاله تفسیر قرآن در دوره جدید و معاصر، دائره المعارف قرآن لیدن (پیشین)

3- (3) . The Bible the Quran and Science. Maurice Bucaille این کتاب چند بار به فارسی و به عربی ترجمه شده است. نام ترجمه های فارسی و عربی آن به این قرار است: - حسن حبیبی؛ عهدین، قرن و علم، انتشارات سلمان، 1357؛ - ذبیح اللَّه دبیر؛ مقایسه ای میان تورات، انجیل و قرآن و علم، انتشارات فرهنگی و اسلامی، 1365؛ - التوراه و الإنجیل و القرآن و العلم الحدیث؛

4. نظریه پردازی های علمی قرآن: همان طور که قبلاً اشاره شد یکی از ثمرات برداشت های علمی از قرآن پدید آمدن نظریه های نو در زمینه علوم طبیعی (مثل وجود موجودات زنده در آسمان، (شوری/ 29) و در زمینه علوم انسانی (مثل دیدگاه اقتصاد بدون ربا) است.

5. جهت دهی به علوم انسانی: همان طور که قبلاً اشاره شد یکی از ثمرات برداشت های علمی از قرآن پیدایش مبانی جدید برای علوم انسانی است که موجب جهت دهی جدید به این علوم می گردد.

برای مثال: رعایت اصل اساسی عدالت در اقتصاد و توجه به اصل فقرزدایی در اقتصاد و مدیریت و نیز رعایت اخلاق اسلامی در مدیریت و نیز توجه به دو بعدی بودن شخصیت انسان (روح و جسم) در روانشناسی و با توجه به خدا محوری به جای انسان محوری (اومانیسم) علوم انسانی می تواند، مبانی جدیدی برای این علوم به وجود آورد و جهت جدیدی به آن ها بدهد به طوری که علوم انسانی جدیدی در جهان پدید آید.

8- آسیب های برداشت علمی از قرآن

1. علوم تجربی، غالباً قطعی نیست و نظریات و تئوری های آن، متزلزل است و بعد از مدّتی تغییر می یابد و اگر قرآن را با علوم متزلزل و غیر قطعی تفسیر کنیم؛ پس از مدّتی که آن نظریه ها تغییر کرد، مردم در مورد بیانات قرآنی شک کرده و ایمان آن ها متزلزل می گردد؛ برای مثال، این که بعضی افراد قرآن را با هیئت بطلمیوسی تفسیر کردند و افلاک نه گانه را با آیات قرآن تطبیق نمودند و پس از قرن ها آن نظریه باطل شد، موجب گردید تا بعضی گمان کنند علم هیئت جدید (کپرنیکی) با قرآن در تعارض است. (1)

2. تفسیر علمی در بسیاری موارد به تفسیر به رأی منجر می شود؛ زیرا افرادی