اصلاحات ارضی در اسلام صفحه 22

چنانکه ملاحظه می کنید در این مواد قانونی تقسیم زمین در کشورهای مختلف جهان بر طبق اولویتها میباشد بدون آنکه کشاورزی و احیاء زمین در نظر گرفته شود.

مثلا کسی که افراد خانواده اش بیشتر است بر دیگران برتری دارد هر چند نسبت به احیای زمین اقدام نکند و دیگران برای کشاورزی و درختکاری آماده باشند، یا کسی که ساکن قریه یا منطقه است اولویت دارد چه زمین را احیاء کند یا نه و چه دیگران آماده احیاء باشند یا نه!

در بعضی کشورها قانون اصلاحات ارضی تصریح میکند که در تقسیم اراضی باید به همین ترتیب عمل کرد و احدی حق ندارد این اولویت را نادیده بگیرد و زمین به هر کس خواست بدهد.

قانون اصلاحات ارضی عراق میگوید: «پیروی از این ترتیب (یعنی ترتیبی که بعضی از مردم بر دیگران برتری داشته باشند) ضروری است و کمیته های تقسیم حق ندارند در تفسیر این ماده اجتهاد کنند».

در نتیجه همین ماده از قانون بود که در بعضی مناطق اصلاحات ارضی شکست خورد و بسیاری از اراضی نابود شد چون زمینها را بین کشاورزان و دهقانان ودیگران تقسیم میکردند و به یکی مثلا سه هکتار و بدیگری چهار هکتار و

به شخص دیگر پنج هکتار می دادند و اگر اینها سهم زمین خود را احیاء نمیکردند میبایست زمین زمین خالی از زراعت و درخت باشد چون دیگری حق نداشت به آباد ساختن آن اقدام کند.

در حالیکه اگر اصلاحات ارضی، روش اسلام را در احیای زمینهای موات پیش می گرفت هرگز با این مشکلات روبرو نمیشد، زیرا چنانکه قبلا گفتیم اسلام مقدار معینی از زمین را برای شخص خاصی _ چه احیاء بکند یا نه _ در نظر نمیگیرد بلکه میگوید: «هر گروهی زمینی را احیاء کردند یا آن را آباد ساختند آنها به آن زمین سزاوارترند». بنابراین هر فردی اندازه از زمین را مالک می شود که آن را احیاء کرده باشد.

اسلام از آنجا که میخواهد وجبی از زمین خالی از کشاورزی و عمران نباشد به انسان اجازه نمیدهد که اطراف زمین را دیوار بکشد و احیای آن را بتأخیر اندازد در حالیکه کسانی باشند که به احیای آن اقدام میکنند.

روی این اصل اگر کسی چنین کاری کرد حاکم شرع او را وادار به احیاء می کند و در صورت عدم قبول باید دست از زمین بردارد تا دیگران آن را احیاء کنند.

مرحوم آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی در وسیله النجاه می نویسد: کسی که زمین مواتی را سنگ چین کرده حق ندارد آن را معطل بگذارد و در آبادی آن اهمال کند بلکه بر او لازم است پس از سنگ چینی مشغول آباد ساختن آن شود پس اگر اهمال نمود و مدتها گذشت شخص دیگری خواست آن را احیاء کند بهتر است در این کار به حاکم شرع مبسوط الید مراجعه نماید. در این صورت حاکم شرع سنگ چین