مبانی قانون و قانون‌گذاری در اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 17

و به همين جهت هر جاي دنيا ببينيم انساني قوت گرفت و از سايرين نيرومندتر شد در آن‌جا حكم عدالت اجتماعي و تعاون اجتماعي سست مي‌شود، و قوي مراعات آن را در حق ضعيف نمي‌كند، و همه روزه شاهد رنج و محنتي هستيم كه طبقه ضعيف دنيا از طبقه قوي تحمل مي‌كند، تاريخ هم تا به امروز به همين منوال جريان يافتــه، آري تا به امروز كه عصر تمدن و آزادي اسـت!

ايــن معنـا از كلام خــداي تعالــي نيز استفــاده مي‌شــود، آن‌جــا كه مي‌فرمايــد:

«اِنَّـهُ كانَ ظَلُــوما جَهُولاً،» (72 / احزاب)

«اِنَّ الاِْنْسانَ خُلِقَ هَلُوعا،» (19 / معارج)

«اِنَّ الاِْنْسانَ لَظَلُـومٌ كَفّارٌ» (34 / ابراهيم)

ادراك طبيعي مدني بودن انسان و قانون عدالت (41)

«كَلاّ اِنَّ الاِْنْسانَ لَيَطْغي اَنْ رَاهُ اسْتَغْني.» (7 و 8 / علق)

و اگرعدالت‌اجتماعي اقتضاي‌اوليه طبيعت‌انسان بود، بايدعدالت‌اجتماعي در شؤون اجتماعات غالب مي‌بود، و تشريك مساعي به بهترين وجه و مراعات تساوي در غالب اجتماعات حاكم مي‌بود، در حالي كه مي‌بينيم دائما خلاف اين در جريان است، و اقوياي نيرومنــد خواسته‌هــاي خود را بر ضعفا تحميل مي‌كننــد، و غالــب مغلــوب را به ذلت و بردگي مي‌كشــد، تا به مقاصــد و مطامـــع خود برســـد. (1)

اختلاف طبقاتي تهديدي بر عدالت اجتماعي