مبانی قانون و قانون‌گذاری در اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 20

بوده كه انسان آمده و انسان رفته است، و اما اگر توحيد را فراموش كند، يعني در واقع حقيقت امر خود را بپوشاند، فردي بوده كه انسان آمده و ديو رفته است.

پس مثل انسان در سلوك اين دو طريق مثل كارواني را مي‌ماند كه راه بس دور و درازي در پيش گرفته، و براي رسيدن به هدف و طي اين راه دور، همه رقم لوازم و زاد و توشه هم برداشته، ولي در همان اولين منزل اختلاف راه بيندازد، و افراد كاروان به جان هم بيفتند، يكديگر را بكشند، هتك ناموس كنند، اموال يكديگر را غارت كنند، و جاي يكديگر را غصب كنند، آن وقت دور هم جمع شوند و به اصطلاح مجلس شورا و قانون‌گذاري درست كنند، كه چه راهي پيش بگيرند كه جان و مالشان محفوظ بماند؟ يكي از مشاورين بگويد: بيائيد هرچه داريم با هم بخوريم، به اين معنا هركس به قدر وزن اجتماعيش سهم ببرد، چون غير از اين منزل، منزل ديگري نيست، و اگر كسي تخلف كرد او را سركوب كنيم.

پيدايش قانون، نتيجه طبيعي پيدايش اختلاف (49)

يكي ديگر بگويد: نه، بيائيد نخست قانوني كه عهده‌دار حل اين اختلاف شود وضع كنيم، و براي اجراي آن قانون وجدان و شخصيت افراد را ضامن كنيم چون هريك از ما در ولايت و شهر خود شخصيتي داشته‌ايم، به خاطر رعايت آن شخصيت با رفقا و همسفران خود به رحمت و عطوفت و شهامت و فضيلت رفتار نموده، هرچه داريم با هم بخوريم، چون غير از اين منزل منزلي ديگر نداريم.

و معلوم است كه هر دوي اين گويندگان به خطا رفته‌اند، و فراموش كرده‌اند كه مسافرند، و تازه به اولين منزل رسيده‌اند، و معلوم است كه مسافر بايد بيش از هر چيز رعايــت حال خود را در وطــن و در سرمنزلــي كه به‌سوي آن راه افتاده بكند، و اگر نكند جز ضلالت و هلاكت سرنوشتــي ديگر ندارد.

(50) مباني قانون و قانون‌گذاري در اسلام

شخص سوم برمي‌خيزد و مي‌گويد: آقايان در اين منزل تنها از آن‌چه داريد بايد آن مقداري را بخوريد كه امشب بدان نيازمنديد، و بقيه را براي راه دور و درازي كه در پيش داريد ذخيره كنيد، و فراموش نكنيد كه وقتي از وطن بيرون مي‌شديد از شما چه خواستنــد، در مراجعت بايد آن خواسته‌ها را برآورده كرده باشيد، و نيز فراموش نكنيد كه خود شما از اين سفر هدفـي داشتيد، بايد به آن هدف برسيد. (1)

دين، تنها راه صحيح رفع اختلاف

دين، تنها راه صحيح رفع اختلاف (51)