- اَلاِْهْداءِ 1
- متنتأييديهحضرتآيةاللّهسيدعلياصغردستغيب نمايندهمحترمخبرگانرهبريدراستانفارس 2
- متن تأييديه حضرت آيةاللّه خزعلي مفسّر و حافظ كل قرآن كريم 3
- مقدمه ناشر 4
- مقـدمـه مـؤلـف 7
- فصل اول:آغازي بر مسأله قانون و قانونگذاري 10
- اولين فرمان در تشريع دين 10
- فلسفه تشريع و قانونگذاري 12
- چگونگي به وجود آمدن قانون 14
- ادراك طبيعي قانون استخدام 15
- اختلاف طبقاتي تهديدي بر عدالت اجتماعي 17
- پيدايش قانون، نتيجه طبيعي پيدايش اختلاف 18
- دين، تنها راه صحيح رفع اختلاف 20
- اختلاف در خود دين 23
- احكام مسكوت در شريعت و نهي از كنكاش در آنها 24
- روايات درباره احكام مسكوت در قرآن 26
- ريشههاي شريعت اسلام 27
- شريعـــت جامــــع 27
- وجوب اقامه دين و رعايت تمامي احكام آن 30
- وجوب ايمان به تمام شرايع و تمامي انبياء 31
- شريعت اسلام، داراي دقيقترين و پيشرفتهترين قوانين 32
- كتابهاي آسماني و مدت اجراي شريعت هريك از آنها 35
- فصل دوم :مباني قوانين قضائي و حكومتي اسلام 36
- قانونگزار در دين اسلام كيست؟ 38
- لزوم قضاوت براساس احكام الهي 39
- انحصار داوري و صدور حكم به رسول اللّه صلياللهعليهوآله 41
- قضاوت براساس احكام اسلام در مورد اهل كتاب 43
- مفهوم حكم 44
- اَلا لَهُ الْحُكْمُ 46
- قضاوت به عدالت، و رد امانت 49
- خطاب آيه به حكام است! 50
- توصيه به عدل در داوري و قضاوت 51
- نهي از پشتيباني و دفاع از خيانت 53
- فلسفه نهي پشتيباني و دفاع از خيانت 53
- تساوي حقوق انسانها، و تفوق عامل تقوي 55
- حكم نهي از بدي، ظلم، معصيت و بهتان 58
- مكافات خطا 60
- نهي از تشريع حكم از طرف بندگان 61
- نهي از عمل به خبر فاسق 63
- دستورالعمل اصلاح بين طوايف مؤمن و متخاصم 64
- قانوني بنام «اخوت اسلامي» 66
- بيان احكام مستضعفين 68
- عذر استضعاف 70
- مستضعفيــن واقعي 71
- بيان احكام مهاجرت في سبيل اللّه 71
- حكم مسلمانان امروز در سرزمين شرك 73
- تكليف هيچگاه از هيچكس ساقط نميشود! 74
- امر به اقامه عدل و ميزان و نهي از كم فروشي و خيانت 75
- اقامه عدل بين انسانها: (هدف تشريع دين و انزال آهن) 77
- فصل سوم :عقدها، پيمانها، و سوگندها 78
- بحثي پيرامون معناي عقد 79
- سوگندهاي صحيح و اعتبار آن 80
- مفهوم سوگند 81
- اعتبار قانوني سوگند 81
- آيا سوگند به غير اسم خدا شرك است؟ 83
- راه قانوني شكستن سوگندها 84
- حكم و كفاره شكستن سوگندها و عهد و پيمانها 85
- تعيين نوع و مقدار كفاره شكستن سوگند 87
- نهي از سوگند خوردن به خدا براي ترك كارهاي نيك و عالم المنفعه 88
- نهي از سوگندهاي لغو 89
- وفا به عهداللّه، و نهي از نقض سوگندها 90
- قسمهاي خود را وسيله غدر و نيرنگ و خيانت قرار ندهيد! 92
- مفسده دغل گرفتن سوگند 93
- عهد خدا را به قيمت ناچيزي نفروشيد! 95
- فصل چهارم:مباني احكام شهادت 96
- نهي از شهادت مغرضانه 99
- طبقات شهود در وصيت و اعتبار شهادت آنها 100
- فصل پنجم :بحثي در قوانين مورد نظر قرآن 102
- ضمانت اجرائي قوانين اسلامي 102
- بحث فلسفي در چگونگي تكليف و دوام آن 108
- ظالم نبودن خدا به چه معنا است؟ 111
- عدل، مبناي تشريع قوانين الهي 111
- منشأ ايجاد قوانين 113
- قوانين از طرف خدا تعيين ميشود 114
- مجري قانون نبايد قانون را بشكند! (اجراي قانون ظلم نيست!) 115
- قانون و اخلاق كريمه و توحيد 116
آيه شريفه گرچه از آن قومي كه قبل از اسلام در اثر اينگونه سؤالات كافر شدند اسمي نبرده، و معلوم نكرده كه آنها چه كساني و امت چه پيغمبري بودهاند، و ليكن داستانهائي در قرآن كريم هست كه ميتوان آن را با اقوامي تطبيق نمود، مانند داستان مائــده كه از داستانهاي ملت نصارا است و همچنين داستانهاي ديگري از قــوم
احكاممسكوت در شريعت و نهيازكنكاش در آنها (65)
موسي عليهالسلام و ديگران. (1)
روايات درباره احكام مسكوت در قرآن
در الدر المنثور است كه ابن جرير و ابوالشيخ و ابنمردويه از ابيهريره نقل كردهاند كه گفت: روزي رسول اللّه صلياللهعليهوآله براي ما خطبه خواند و فرمود: «اَيُّهَا النّاس» خداوند حج را بر شما واجب كرده، عكاشهبن محصن اسدي از ميان جمعيت برخاست و عرض كرد: يا رسول اللّه! آيا همه ساله بر ما واجب است؟ فرمود: اگر بگويم آري همه ساله واجب
1- الميــزان ، ج: 6 ص: 221.
(66) مباني قانون و قانونگذاري در اسلام
ميشود و اگر واجب شد و شما انجام نداديد گمراه خواهيد شد. پس چيزي كه از من صادر نشده شما به زبان نياوريد و از آن نپرسيد و همانطوري كه خدا و رسولش از آن ساكتند شما نيز سكوت كنيد، زيرا مرداني كه قبل از شما بودند و هلاك شدند هلاكتشان از همين جهت بود كه زياد نزد پيغمبر خود آمد و شد ميكردند، و مرتبا از او چيز ميپرسيدند، و همين باعث شد بار تكليف بر آنان دشوار شده و ريسمان از زير بار دين كشيــده و يكباره گمراه شدنــد، آنگاه دنبال فرمايش رسول اللّه صلياللهعليهوآله اين آيه نازل شــده: «يــاَيُّهَــا الَّذيــنَ ءَامَنُــواْ لا تَسْئَلُـواْ عَـنْ اَشْيـآءَ اِنْ تُبْـدَ لَكُـمْ تَسُــؤْكُـمْ.»
مؤلف: ايــن داستان را عــدهاي از راويــان خبر از ابيهريــره و ابيامامــه و ديگران نقــل كردهاند، و در كتــب اماميــه از قبيل مجمعالبيــان و غيــره نيز روايت شده است.
روايات درباره احكام مسكوت در قرآن (67)