- اَلاِْهْداءِ 1
- متنتأييديهحضرتآيةاللّهسيدعلياصغردستغيب نمايندهمحترمخبرگانرهبريدراستانفارس 2
- متن تأييديه حضرت آيةاللّه خزعلي مفسّر و حافظ كل قرآن كريم 3
- مقدمه ناشر 4
- مقـدمـه مـؤلـف 7
- اولين فرمان در تشريع دين 10
- فصل اول:آغازي بر مسأله قانون و قانونگذاري 10
- فلسفه تشريع و قانونگذاري 12
- چگونگي به وجود آمدن قانون 14
- ادراك طبيعي قانون استخدام 15
- اختلاف طبقاتي تهديدي بر عدالت اجتماعي 17
- پيدايش قانون، نتيجه طبيعي پيدايش اختلاف 18
- دين، تنها راه صحيح رفع اختلاف 20
- اختلاف در خود دين 23
- احكام مسكوت در شريعت و نهي از كنكاش در آنها 24
- روايات درباره احكام مسكوت در قرآن 26
- شريعـــت جامــــع 27
- ريشههاي شريعت اسلام 27
- وجوب اقامه دين و رعايت تمامي احكام آن 30
- وجوب ايمان به تمام شرايع و تمامي انبياء 31
- شريعت اسلام، داراي دقيقترين و پيشرفتهترين قوانين 32
- كتابهاي آسماني و مدت اجراي شريعت هريك از آنها 35
- فصل دوم :مباني قوانين قضائي و حكومتي اسلام 36
- قانونگزار در دين اسلام كيست؟ 38
- لزوم قضاوت براساس احكام الهي 39
- انحصار داوري و صدور حكم به رسول اللّه صلياللهعليهوآله 41
- قضاوت براساس احكام اسلام در مورد اهل كتاب 43
- مفهوم حكم 44
- اَلا لَهُ الْحُكْمُ 46
- قضاوت به عدالت، و رد امانت 49
- خطاب آيه به حكام است! 50
- توصيه به عدل در داوري و قضاوت 51
- فلسفه نهي پشتيباني و دفاع از خيانت 53
- نهي از پشتيباني و دفاع از خيانت 53
- تساوي حقوق انسانها، و تفوق عامل تقوي 55
- حكم نهي از بدي، ظلم، معصيت و بهتان 58
- مكافات خطا 60
- نهي از تشريع حكم از طرف بندگان 61
- نهي از عمل به خبر فاسق 63
- دستورالعمل اصلاح بين طوايف مؤمن و متخاصم 64
- قانوني بنام «اخوت اسلامي» 66
- بيان احكام مستضعفين 68
- عذر استضعاف 70
- مستضعفيــن واقعي 71
- بيان احكام مهاجرت في سبيل اللّه 71
- حكم مسلمانان امروز در سرزمين شرك 73
- تكليف هيچگاه از هيچكس ساقط نميشود! 74
- امر به اقامه عدل و ميزان و نهي از كم فروشي و خيانت 75
- اقامه عدل بين انسانها: (هدف تشريع دين و انزال آهن) 77
- فصل سوم :عقدها، پيمانها، و سوگندها 78
- بحثي پيرامون معناي عقد 79
- سوگندهاي صحيح و اعتبار آن 80
- مفهوم سوگند 81
- اعتبار قانوني سوگند 81
- آيا سوگند به غير اسم خدا شرك است؟ 83
- راه قانوني شكستن سوگندها 84
- حكم و كفاره شكستن سوگندها و عهد و پيمانها 85
- تعيين نوع و مقدار كفاره شكستن سوگند 87
- نهي از سوگند خوردن به خدا براي ترك كارهاي نيك و عالم المنفعه 88
- نهي از سوگندهاي لغو 89
- وفا به عهداللّه، و نهي از نقض سوگندها 90
- قسمهاي خود را وسيله غدر و نيرنگ و خيانت قرار ندهيد! 92
- مفسده دغل گرفتن سوگند 93
- عهد خدا را به قيمت ناچيزي نفروشيد! 95
- فصل چهارم:مباني احكام شهادت 96
- نهي از شهادت مغرضانه 99
- طبقات شهود در وصيت و اعتبار شهادت آنها 100
- فصل پنجم :بحثي در قوانين مورد نظر قرآن 102
- ضمانت اجرائي قوانين اسلامي 102
- بحث فلسفي در چگونگي تكليف و دوام آن 108
- ظالم نبودن خدا به چه معنا است؟ 111
- عدل، مبناي تشريع قوانين الهي 111
- منشأ ايجاد قوانين 113
- قوانين از طرف خدا تعيين ميشود 114
- مجري قانون نبايد قانون را بشكند! (اجراي قانون ظلم نيست!) 115
- قانون و اخلاق كريمه و توحيد 116
بلكه از اين هم عموميتر است و شامل قضاي رسول خدا صلياللهعليهوآله يعني داوري آن جناب و حتي همه روشهايي كه آن جناب در زندگيش سيره خود قرار داده ميشود، و مسلمانان اگر ايمانشان مستعار و سطحي نباشد، بايد اعمال آن جناب را سيره خود قرار دهند، هرچند كه خوشايندشان نباشد.
پــس هر چيزي كه به نحوي از انحاء و به وجهي از وجوه انتسابي به خدا و رسول او صلياللهعليهوآله داشته باشد، چنين مؤمني نميتواند آن را رد كند، و يا به آن اعتراض نمايد و يا ازآن اظهار خستگي كند و يا به وجهي از وجوه از آن بدش آيد، چون اثر در همه مشترك
(106) مباني قانون و قانونگذاري در اسلام
است، و مخالفت در همه آنها ناشياز شرك است، البته بهمراتبيكه در شرك هست. (1)
قضاوت براساس احكام اسلام در مورد اهل كتاب
«وَ اَنْزَلْنا اِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقا لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِنا عَلَيْهِ فَاحْكُــمْ بَيْنَهُمْ بِما اَنْــزَلَ اللّهُ وَ لا تَتَّبِعْ اَهْوآئَهُمْ عَمّا جآئَكَ مِنَ الْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجا وَ لَوْ شآءَ اللّهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ في ما اتيكُــمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْــراتِ اِلَي اللّهِ مَرْجِعُكُــمْ جَميعا فَيُنَبِّئُكُــمْ بِما
1- الميزان ، ج: 7 ص: 164.
قضاوت براساس احكام اسلام در مورد اهل كتاب (107)
كُنْتُــمْ فيهِ تَخْتَلِفُـونَ»
«اين كتابرا هم كه به حق بر تو نازل كردهايم مصدق باقيمانده از كتابهاي قبلي و مسلط بر حفظ آنها است پس در بين مسلمانان طبق آنچه خدا نازل كرده حكم كن و پيروي هوا و هوس آنان تو را از دين حقي كه نزدت آمده باز ندارد، براي هر ملتي از شما انسانها، شريعتي قرار داديم و اگر خدا ميخواست همه شما را امتي واحد ميكرد ـ و در نتيجه يك شريعت براي همه ادوار تاريخ بشر تشريع ميكرد ـ و ليكن خواست تا شما امتها را با ديني كه براي هر فرد فردتان فرستاده بيازمايد، بنابراين به سوي خيرات از يكديگر سبقت بگيريد، كه بازگشت همه شما به سوي خدا است، در آن هنگامه، شما را بدانچه در آن اختلاف ميكرديد خبر ميدهد.» (48 / مائده)