مبانی قانون و قانون‌گذاری در اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 71

مستضعفيــن واقعي

«اِلاَّ الْمُسْتَضْعَفينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّسآءِ وَ الْوِلْدانِ...،» اين استثنا مي‌فهماند افرادي كه قبلاً موردبحث بودند صرفا ادعاي استضعاف مي‌كردند، ولي در حقيقت مستضعف

(170) مباني قانون و قانون‌گذاري در اسلام

نبودند، چون مي‌توانستند شرائط زندگي خود را عوض كنند و خود را از استضعاف رها سازند، مستضعف حقيقي اين مردان و زنان و كودكاني هستند كه نمي‌توانند خود را از وضعي كه دارند رها سازند.

و اگر به‌طور مفصل يكي يكي طبقات آن‌ها را برشمرد و فرمود: مردان و زنان و كودكــان، براي اين بود كه حكــم الهي را به‌طــور روشن بيــان كنــد و ديگــر جاي سـؤال بـراي كسي باقــي نگذارد.

«لا يَسْتَطيعُونَ حيلَةً وَ لا يَهْتَدوُنَ سَبيلاً،» مي‌فرمايد: همه ستمكاران نامبرده جايشان در جهنم است، مگر مستضعفيني كه استطاعت ندارند و نمي‌توانند استضعافي را كه از ناحيه مشركين متوجه آنان است با حيلتي از خود برگردانند و براي خلاصي از شر آنان راه به جائي نمي‌برند، و بنابراين مراد از سبيل به‌طوري كه سياق آن را مي‌رسانــد اعم از راه‌هـاي محسوس و غيرمحسوس است، هردو را شامل مي‌شود. (1)

مستضعفين واقعي (171)

بيان احكام مهاجرت في سبيل اللّه

«وَ مَنْ يُهاجِرْ في سَبيلِ اللّهِ يَجِدْ فِي الاَْرْضِ مُراغَما كَثيرا وَسَعَةً وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِه مُهاجِرا اِلَي‌اللّهِ وَ رَسُولِه ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهُ عَلَي اللّهِ وَ كانَ اللّهُ غَفُورا رَحيما،»