مبانی قانون و قانون‌گذاری در اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 89

(214) مباني قانون و قانون‌گذاري در اسلام

نهي از سوگندهاي لغو

«لا يُؤاخِذُكُمُ اللّهُ بِاللَّغْوِ في اَيْمانِكُمْ...،»

«لَغْو» از كارهايي است كه اثري به دنبال نداشته باشد، و معلوم است كه اثر هر چيزي به خاطر اختلاف متعلقات و جهاتش مختلف مي‌شود، سوگند هم اثري از جهت لفظش دارد، و هم اثر ديگري از اين جهت دارد كه گفتار آدمي را تأكيد مي‌كند، و اثر

نهي از سوگندهاي لغو (215)

سومش از اين جهت است كه خود عقد و پيماني است، و نيز اثر ديگري دارد از حيث مخالفت و شكستن آن، و هم‌چنين از جهات ديگر آثار ديگري دارد، الا اين‌كه چون در آيه شريفه مقابله شده ميان عدم مؤاخذه بر سوگند لغو، و مؤاخذه بر آثار سوئي كه هر گناهي و مخصوصا سوگند لغو، در دل‌ها باقي مي‌گذارد، لذا به نظر مي‌رسد كه مراد از سوگند لغو، آن سوگندي باشد كه هيچ اثري در قصد صاحب سوگند نداشته باشد، سوگندهــاي بيهوده‌اي است كه صاحبش نمي‌خواهد به وسيله آن عقدي و پيماني ببندد، و به اصطلاح فارســي زبان‌ها، تكيه كلامــي است كه بعضي به آن عادت كرده‌اند، و مرتب مي‌گويند، آره واللّه، نه واللّه.

«وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُــمْ بِما كَسَبَــتْ قُلُوبُكُمْ،»

مراد از قلب خود آدمي يعني خويشتن او و نفس و روح او است، براي اين‌كه هرچند

(216) مباني قانون و قانون‌گذاري در اسلام