مبانی قانون و قانون‌گذاری در اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 90

طبق اعتقاد بسياري از عوام ممكن است تعقل و تفكر و حب و بغض و خوف و امثال اين‌ها را به قلب نسبت داد، به اين پندار كه در خلقت آدمي، اين عضو است كه مسؤول درك است، هم‌چنان‌كه طبق همين پندار، شنيدن را به گوش، و ديدن را به چشم، و چشيدن را به زبان، نسبت مي‌دهيم، وليكن مدرك واقعي خود انسان است، و اين اعضاء، آلت و ابزار درك هستند، چون درك خود يكي از مصاديق كسب و اكتساب است كه جز به خود انسان نسبت داده نمي‌شود.

در اين‌جــا اثــر شكستــن آن سوگنــد را كــه همــان اثم يا گنــاه باشد ذكــر نمــود، اشــاره اســت به اين‌كــه خداي سبحــان تنهــا با قلــب انسان‌هــا كــار دارد.

و در جمله: «وَ اللّهُ غَفُورٌ حَليمٌ،» اشاره‌اي است به اين‌كه قسم اول سوگند هم كه همــان سوگندهاي لغو بــود، كراهت دارد و سزاوار نيست از مؤمن سر بزند

نهي از سوگندهاي لغو (217)

هم‌چنان‌كه در جاي ديگر نيــز از مطلق لغــو نهـي كـرده و فرموده: «قَدْ اَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ، اَلَّذينَ هُمْ في صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ، وَ الَّذينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ.» (1 تا 3 / مؤمنون) (1)

وفا به عهداللّه، و نهي از نقض سوگندها

«وَ اَوْفُوا بِعَهْدِ اللّهِ اِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الاَْيْمانَ بَعْدَ تَوْكيدِها وَ قَدْ جَعَلْتُمُ اللّهَ عَلَيْكُمْ كَفيلاً اِنَّ اللّهَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ،»

«به پيمان خدا وقتي كه پيمان بستيد وفا كنيد و قسم‌ها را از پس محكم كردنش كه خـدا را ضامــن آن كرده‌ايــد مشكنيد كه خـدا مي‌داند چه مي‌كنيد.» (91 / نحل)

(218) مباني قانون و قانون‌گذاري در اسلام