مبانی قانون و قانون‌گذاری در اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 99

در هر دو صــورت پاداشتان را مي‌دهد. (1)

نهي از شهادت مغرضانه

«يآ اَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا كُونُوا قَوّامينَ لِلّهِ شُهَدآءَ بِالْقِسْطِ وَ لا يَجْرِ مَنَّكُمْ شَنَئانُ قَوْمٍ عَلي اَلاّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوي وَ اتَّقُوا اللّهَ اِنَّ اللّهَ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُــونَ،»

«هان اي مردمي كه ايمان آورديد در آن‌جا كه هواي نفس وادارتان مي‌كند تا به انگيزه دشمنــي، بناحــق شهادت دهيد به خاطر خدا قسط را به‌پا داريد، و دشمني

(238) مباني قانون و قانون‌گذاري در اسلام

با اشخاص و اقوام شما را به انحراف از حق نكشاند، عدالــت كنيد كه آن به تقــوا نزديك‌تر است، و از خدا بترسيد كه خدا از آن‌چه مي‌كنيد باخبر است.» (8/مائده)

اين آيه شريفه نظير آيه‌اي است كه در سوره نساء آمده كه مي‌فرمايد: «يآ اَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا كُونُوا قَوّامينَ بِالْقِسْطِ شُهَدآءَ لِلّهِ وَ لَوْ عَلي اَنْفُسِكُمْ اَوِ الْوالِدَيْنِ وَالاَْقْرَبينَ اِنْ يَكُنْ غَنِيّا اَوْ فَقيرا فَاللّهُ اَوْلي بِهِما فَلا تَتَّبِعُوا الْهَوآي اَنْ تَعْدِلـُوا وَ اِنْ تَلْوُوآا اَوْ تُعْرِضُوا فَاِنَّ اللّهَ كانَ بِمــا تَعْمَلُونَ خَبيرا،» با اين تفاوت كه آيه سوره نساء در مقام نهي از انحراف از راه حــق و عدالــت در خصوص شهادت اســت و مي‌فرمايد: كه هــواي نفس شما را به انحراف نكشاند، مثلاً به نفــع كسي به خاطــر اين‌كه قوم و خويش شما است برخلاف حق شهادت ندهيــد، و يا به نفع فقيــري به خاطر دلسوزيتــان و به نفع

نهي از شهادت مغرضانه (239)

توانگري به طمع پــول او شهادت بنا حــق ندهيد، ولــي آيه موردبحــث در مقام شهادت بناحق دادن عليــه كسي است به انگيــزه بغضي كه شاهد نسبت به مشهود عليــه دارد، به ايــن وسيله يعني با از بين بردن حقش انتقــام و داغ دلــي گرفته باشد.