تفسیر آیات حج : ویژه جوانان صفحه 121

و همان شب نیز به صورت خارق العاده به مکه بازگشت. آیه مذکور نیز به این واقعه بزرگ تاریخ اسلام اشاره کرده است.

نکته ها و اشاره ها

1. «اَسری» به معنای سفر شبانه است. پس روشن می شود که مسافرت پیامبر(صلی الله علیه و آله) در شب بوده است و واژه «لَیلاً» هم که در ادامه آیه آمده، تأکیدی بر این مطلب است؛ یعنی فاصله مکه تا بیت المقدس را که صدها کیلومتر است و در آن دوره، هفته ها طول می کشید تا آن فاصله را بپیمایند، پیامبر(صلی الله علیه و آله) در یک شب به صورت اعجازآمیزی درنوردید.

2. واژه «عبد» در آیه، اشاره به آن است که این اکرام و افتخاری که به پیامبر(صلی الله علیه و آله) داده شد، به علت بندگی او بود. این بالاترین مقام انسان است که جز خدا را نپرستد و تسلیم محض او باشد.

3. مشهور نظر علما آن است که معراج پیامبر(صلی الله علیه و آله) با جسم و روح بود. ولی برخی صاحب نظران آن را به معراج روحانی تفسیر کرده اند. (1) اما ظاهر آیه که از سیر «بنده خدا» سخن می گوید، با معراج جسمانی سازگارتر است.

4. افزون بر خود «مسجدالاقصی»، اطراف آن نیز مبارک و پربرکت است. منظور از برکات نیز، یا برکات ظاهری و سرسبزی و آبادی، یا برکات معنوی سرزمین فلسطین است که در طول تاریخ، کانون پیامبران بزرگ و خاستگاه نور توحید بوده است.

5. در برخی احادیث آمده است که مسافرت پیامبر(صلی الله علیه و آله) از مکه به