- دیباچه 1
- اشاره 5
- 2. اشاره ای به تاریخچه تفسیر 6
- 1. تعریف تفسیر 6
- روش ها و گرایش های تفسیری 7
- منابع استنباط و استخراج اسرار حج 9
- 1. قرآن 9
- 2. سنت 9
- 4. عقل 10
- 5. سخنان دانشمندان و عارفان 11
- سیمای کلی آیات حج در قرآن 12
- رابطه قرائت قرآن و حج 15
- اشاره 18
- احکام عمره 19
- آیات مرتبط با عمره 20
- اشاره 22
- شرط استطاعت در وجوب حج 23
- فراخوان جهانیان به حج 27
- اقسام حج (تمتع، قِران و افراد) 32
- زمان حج 35
- ماه های مخصوص حج 35
- گاه شمار طبیعی حج 38
- حج در ماه های حرام 41
- اشاره 43
- اعمال حج 43
- خلاصه ای از اعمال حج 43
- دعای حضرت ابراهیم(علیه السلام) 44
- اعمال حج از نشانه های الهی 47
- چیزهای ممنوع در حال احرام 49
- احرام و محرمات آن 49
- طواف 53
- اشاره 55
- سعی بین صفا و مروه 55
- اسرار صفا و مروه در آیینه احادیث 58
- وقوف در عرفات و مشعر و منا 63
- یاد خدا در عرفات و مشعر 63
- یکرنگی با مردم در حرکت حاجیان به سوی منا 66
- اشاره 66
- اسرار و معارف توقف در مشعر 81
- اسرار و معارف توقف در منا 85
- قربانی 89
- تقسیم بندی گوشت قربانی 89
- اعمال حج همراه با اخلاص 93
- یاد خدا هنگام قربانی کردن 94
- اشاره 100
- مکه، مادر شهرها (ام القری) 101
- مکه 101
- کعبه نخستین عبادتگاه بشر 103
- مکه شهر با امنیت و پربرکت 107
- مکه شهری که می توان به آن قسم خورد 109
- مکه شهر پرجاذبه و پربرکت و محل برپایی نماز 111
- ماجرای حمله فیل سواران به مکه و دفاع الهی از آن 114
- پرستش پروردگار کعبه و فلسفه آن 118
- مسجدالحرام 120
- مسجدالحرام پایگاه اول معراج 120
- مسجدالحرام قبله مسلمانان 122
- جنگ در مسجدالحرام ممنوع 127
- پاسداشت مسجدالحرام 130
- کیفر حرمت شکنان مسجدالحرام 131
- کعبه، نخستین عبادتگاه مردم 134
- بازسازی کعبه 134
- کعبه 134
- نشانه های الهی اطراف کعبه و امنیت آن 134
- آماده سازی و پاکسازی کعبه 136
- مقام ابراهیم(علیه السلام) محل نماز 137
- کعبه، خانه ای باستانی برای عبادت بشر 139
- یاد خدا در ایام نورانی 140
- یثرب نام قدیمی مدینه 143
- مدینه شهر احزاب و گروه ها 144
- مساجد خوب و بد در مدینه 146
- مباهله 148
- غدیر 153
- برائت 156
- اشاره 156
- ذکر و دعا در ایام حج 158
ب) مقصود پاک شدن حاجیان از تمام گناهانشان باشد؛ یعنی هر حاجی پس از اعمال حج که آن را از روی ایمان و اخلاص انجام می دهد و این ذکرها پایان کار اوست، همه رسوبات گناهان از دل و جان او شسته می شود. (1)
4. حج، در واقع حضور در محضر پروردگار و مشاهده جمال محبوب است؛ گویی گوینده «لبیک» از خود بی خود می شود و جواب دعوت را تکرار می کند و به دنبال آن، سلب (نفی) شریک به معنای مطلق می نماید و حمد را به ذات مقدس اختصاص می دهد و این نزد اهل معرفت غایت توحید است... .
لبیک گویان برای حق، نفی شریک به همه مراتب کنید و از «خود» که منشأ بزرگ شرک است، به سوی او جلّ و اعلی هجرت نمایید... و اگر جهات معنوی به فراموشی سپرده شود، گمان نکنید که از چنگال شیطان نفس می توانید رهایی یابید... . (2)
آموزه ها و پیام ها
1. ظرف زمانی ذکر و یاد خدا را رعایت کنید که اثربخش است.
2. زیربنای احکام حج، تقواست.
3. به فکر رستاخیز باشید و پارسایی پیشه سازید.
4. در قوانین حج، پیرو وحی باشید و هر کجا به شما اختیار دادند، به دلخواه عمل کنید.
1- (1) . تفسیر نمونه، ج2، ص 41.
2- (2) . صحیفه نور، ج 19، صص 18، 42 و 44. (با اندکی ویرایش)