- دیباچه 1
- اشاره 5
- 1. تعریف تفسیر 6
- 2. اشاره ای به تاریخچه تفسیر 6
- روش ها و گرایش های تفسیری 7
- منابع استنباط و استخراج اسرار حج 9
- 2. سنت 9
- 1. قرآن 9
- 4. عقل 10
- 5. سخنان دانشمندان و عارفان 11
- سیمای کلی آیات حج در قرآن 12
- رابطه قرائت قرآن و حج 15
- اشاره 18
- احکام عمره 19
- آیات مرتبط با عمره 20
- اشاره 22
- شرط استطاعت در وجوب حج 23
- فراخوان جهانیان به حج 27
- اقسام حج (تمتع، قِران و افراد) 32
- زمان حج 35
- ماه های مخصوص حج 35
- گاه شمار طبیعی حج 38
- حج در ماه های حرام 41
- اشاره 43
- اعمال حج 43
- خلاصه ای از اعمال حج 43
- دعای حضرت ابراهیم(علیه السلام) 44
- اعمال حج از نشانه های الهی 47
- احرام و محرمات آن 49
- چیزهای ممنوع در حال احرام 49
- طواف 53
- اشاره 55
- سعی بین صفا و مروه 55
- اسرار صفا و مروه در آیینه احادیث 58
- یاد خدا در عرفات و مشعر 63
- وقوف در عرفات و مشعر و منا 63
- اشاره 66
- یکرنگی با مردم در حرکت حاجیان به سوی منا 66
- اسرار و معارف توقف در مشعر 81
- اسرار و معارف توقف در منا 85
- قربانی 89
- تقسیم بندی گوشت قربانی 89
- اعمال حج همراه با اخلاص 93
- یاد خدا هنگام قربانی کردن 94
- اشاره 100
- مکه 101
- مکه، مادر شهرها (ام القری) 101
- کعبه نخستین عبادتگاه بشر 103
- مکه شهر با امنیت و پربرکت 107
- مکه شهری که می توان به آن قسم خورد 109
- مکه شهر پرجاذبه و پربرکت و محل برپایی نماز 111
- ماجرای حمله فیل سواران به مکه و دفاع الهی از آن 114
- پرستش پروردگار کعبه و فلسفه آن 118
- مسجدالحرام 120
- مسجدالحرام پایگاه اول معراج 120
- مسجدالحرام قبله مسلمانان 122
- جنگ در مسجدالحرام ممنوع 127
- پاسداشت مسجدالحرام 130
- کیفر حرمت شکنان مسجدالحرام 131
- بازسازی کعبه 134
- نشانه های الهی اطراف کعبه و امنیت آن 134
- کعبه 134
- کعبه، نخستین عبادتگاه مردم 134
- آماده سازی و پاکسازی کعبه 136
- مقام ابراهیم(علیه السلام) محل نماز 137
- کعبه، خانه ای باستانی برای عبادت بشر 139
- یاد خدا در ایام نورانی 140
- یثرب نام قدیمی مدینه 143
- مدینه شهر احزاب و گروه ها 144
- مساجد خوب و بد در مدینه 146
- مباهله 148
- غدیر 153
- برائت 156
- اشاره 156
- ذکر و دعا در ایام حج 158
دارد. نیل حج گزاران به چنین معرفتی در نحوه نگرش و ارتباط آنان با سایر افراد و جوامع، تأثیر خواهد گذارد. (1)
اسرار و معارف توقف در مشعر
اسرار مشعر در آیینه قرآن
لَیْسَ عَلَیْکُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّکُمْ فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ فَاذْکُرُوا اللّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرامِ وَ اذْکُرُوهُ کَما هَداکُمْ وَ إِنْ کُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضّالِّینَ (بقره: 198)
هیچ گناهی بر شما نیست که [در موسم حج، روزی و] بخششی از پروردگارتان بجویید و هنگامی که از «عرفات» روانه شدید، خدا را در «مشعرالحرام» یاد کنید و او را یاد کنید همان گونه که شما را راهنمایی نمود و [شما] پیش از آن، از گمراهان بودید.
1. کوچ به سوی مشعر
در این آیه برای بیان حرکت حاجیان از عرفات به مشعر، از واژه «اَفضتم» استفاده شده که به معنای «بیرون آمدن گروهی» است؛ (2) یعنی حاجیان همچون رودی سپید از عرفات به سوی مشعر سرازیر می شوند.
2. یادمان حق در مشعر
وظیفه حاجیان در مشعر، یاد الهی است. البته یاد خدا گاهی در دل خانه می کند و گاهی بر زبان جاری می گردد و گاهی در عمل ظاهر می شود. آری، شب مشعر با یاد الهی، نشان خدا می شود.
1- (1) . صهبای حج، ص 419.
2- (2) . ر.ک: تفسیر پرتوی از قرآن، ج 2، ص 80؛ المیزان، ج 2، ص 80.