اسلام فراتر از زمان‌ صفحه 106

شيرخوار خود را فراموش مي كنند و زنان باردار سقط جنين مي‌نمايند: و مردم از شدت وحشت همچون مستانند در حالي كه مست نيستند! (سوره حج آيه 2).

2- تشبيه به حركت ابرها متناسب حركات يك نواخت و نرم و بدون سر و صدا است: نه انفجارهاي عظيم رستاخيز كه صداي رعد آسايش: گوشها را كر مي كند.

3- تعبير بالا نشان مي‌دهد: در عين اين كه ظاهرا كوهها ساكنند در واقع در همان حال به سرعت حركت مي كنند (يعني دو حالت از يك شي‌ء را در آن واحد بيان مي كند).

4- تعبير به اتقان كه به معني منظم ساختن و محكم نمودن است نيز تناسب با زمان برقراري نظام جهان دارد: نه زماني كه اين نظام فرو مي‌ريزد و متلاشي و ويران مي‌گردد.

5- جمله انه خبير بما تفعلون مخصوصا با توجه به اين كه تفعلون فعل مضارع است نشان مي‌دهد كه مربوط به اين دنيا است چرا كه مي‌گويد: او از اعمالي كه شما در حال و آينده انجام مي‌دهيد با خبر است و اگر مربوط به پايان اين جهان بود گفته مي شد مافعلتم (كاري كه انجام داديد) (دقت كنيد).

از مجموع اين قرائن دقيقاً چنين استفاده مي‌شود كه اين آيه يكي ديگر از عجائب آفرينش را بيان مي كند

نتيجه اي كه از اين تفسيرمي‌گيريم اين است كه، اين كوهها كه ما آنها را ساكن مي‌پنداريم با سرعت زياد در حركتند: مسلماً حركت كوهها بدون حركت زمين هاي ديگر كه به آنها متصل است معني ندارد: و به اين ترتيب معني آيه چنين مي‌شود كه زمين با سرعت حركت مي كند همچون حركت ابرها! طبق محاسبات دانشمندان امروز سرعت سير حركت زمين به دور خود نزديك به 30 كيلومتر در هر دقيقه است و سرعت سير آن در حركت انتقالي به دور آفتاب از اين هم بيشتر است.

اما چرا قرآن كوهها را مركز بحث قرار داده شايد به اين جهت است كه كوهها از نظر سنگيني و وزن و پا بر جائي ضرب‌المثل‌اند و براي تشريح قدرت خداوند نمونه بهتري محسوب مي‌شوند: جائي كه كوهها با اين عظمت و سنگيني به فرمان خدا

(همراه زمين) حركت كنند قدرت او بر هر چيز به ثبوت مي‌رسد.