اسلام فراتر از زمان‌ صفحه 39

اين احتمال نيز وجود دارد كه اشاره به همه آنها باشد.

تعبير به لم تقدروا عليها اشاره به اين است كه مسلمانان قبل از آن هرگز احتمال چنين فتوحات و غنائمي را نمي‌دادند ولي به بركت اسلام و امدادهاي الهي اين نيرو و توان براي آنها پيدا شد.

بعضي از اين جمله چنين استنباط كرده‌اند كه قبلا در ميان مسلمانان بحثي در باره اين فتوحات بوده است: اما خود را از انجام آن ناتوان مي‌ديدند: مخصوصا در حديثي كه در داستان جنگ احزاب آمده مي‌خوانيم: آن روز كه پيامبر صلي الله عليه و آله بشارت فتح ايران و روم و يمن را به مسلمانان داد منافقان، به باد سخريه گرفتند.

جمله قد احاط الله بها (خداوند، احاطه فرموده) اشاره به احاطه قدرت پروردگار بر اين غنائم يا فتوحات است: و بعضي، اشاره به احاطه علمي او دانسته‌اند اما معني اول با جمله‌هاي ديگر آيه سازگارتر است: البته جمع ميان هر دو نيز مانعي ندارد.

و بالاخره آخرين جمله آيه يعني و كان الله علي كل شي‌ء قديرا در حقيقت به منزله بيان علت است براي جمله قبل اشاره به اين كه با قدرت خداوند بر همه چيز اين گونه فتوحات براي مسلمانان عجيب نيست

آيه مورد بحث يكي از اخبار غيبي و پيشگوئي‌هاي قرآن: در باره حوادث آينده و از شواهد آسماني بودن اين كتاب: و از معجزات پيغمبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله است كه با اين قاطعيت و تأكيد هم خبر از ورود به مسجد الحرام و انجام مراسم عمره در آينده نزديك مي‌دهد: و هم فتح قريب و پيروزي نزديك قبل از آن: و چنانكه مي دانيم اين هر دو پيشگوئي و اين پيروزيها، در مدت كوتاهي به وقوع پيوست و عظمت اين آيات را روشن ساخت. «1»

13- عمرة القضاء

عمرة القضاء همان عمره‌اي است كه پيامبر صلي الله عليه و آله سال بعد از حديبيه: يعني در ذي القعده سال هفتم هجرت (درست يك سال بعد از آنكه مشركان آنها را از ورود به مسجد الحرام بازداشتند) به اتفاق يارانش انجام داد: و نامگذاري آن به اين نام به