زندان و تبعید در اسلام صفحه 114

شیعه و اهل سنت، مفاد همین روایات است. «7»

روایاتی وجود دارد که ایهام به جواز شکنجه در چند مورد دارد:

الف) متهم به قتل؛ «8» ب) کسی که حقیقت را کتمان می‌کند- اسراری را پنهان می‌کند که برای حکومت اسلامی مهم است- چنان‌که در مورد کنانة ابن ابی الحقیق، رئیس یهودیان در صدر اسلام اتفاق افتاد.

پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله از او دربارۀ گنج خانوادۀ ابو الحقیق پرسید، ولی وی منکر وجود گنج شد «9» و زبیر او را شکنجه داد تا اقرار کند. گرچه این روایت اشکالاتی از جمله ضعف سند دارد. «10»

هم‌چنین بعضی از فقها می‌گویند: کسی که اجمالا حقیقتی را می‌داند و یا احتمال آن را می‌دهد اگر آن را کتمان کند و این کتمان برای مسلمانان زیان داشته باشد، جایز است شکنجه شود. توسل به تعزیر و شکنجه‌ای که به کشف حقیقت منجر شود، لازم است. «11»

برخی دیگر گفته‌اند: می‌شود گفت حفظ نظام مسلمانان و حفظ اموال

______________________________
(7)- الخراج، ص 175؛ المحلّی، ج 11، ص 141؛ تحفة الفقهاء، ج 3، ص 277؛ ردّ المحتار، ج 4، ص 312؛ فقه السنة ج 14، ص 83.
(8)- دعائم الاسلام، ج 2، ص 407.
(9)- مغازی الواقدی، ج 2، ص 671.
(10)- موارد السجن، ص 538.
(11)- تعلیق و تحقیق علی إمهات القضاء بهامش القضاء للعراقی، ص 368.