زندان و تبعید در اسلام صفحه 129

برخی از علمای اهل سنت مانند رملی «1» گفته‌اند: تبعیدی به هرجا تبعید شود باید در همان‌جا بماند، تا تبعیدگاه برای او مانند زندان باشد.

برخی دیگر از آن‌ها مانند شربینی گفته‌اند: «2» تبعیدی می‌تواند به‌جای دیگری منتقل شود، زیرا دلیلی بر منع آن نداریم.

تبعیدی از چه شهری تبعیدی شود؟

تبعیدی از شهری که در آن جرم کرده- مثلا زنا کرده- یا از شهری که تازیانه خورده، یا از شهری که وطن او است، تبعید می‌گردد؟

روایات در این زمینه مختلف است. قول اول را فاضل هندی، طباطبایی، خمینی و طبسی «3» (والد مؤلف) و قول دوم را شیخ طوسی، ابن برّاج [از خاصه] و ابن ابی لیلی «4» [از عامه] و قول سوم را ابن حمزه و علامه حلی «5» اختیار کرده‌اند.

بعضی می‌گویند: همۀ این‌ها باید رعایت شود؛ از محلی که تازیانه خورده و از محلی که زنا کرده و از وطن خودش، باید به محل چهارمی تبعید شود. این، رأی یکی از بزرگان عصر ماست. «6»

______________________________
(1)- نهایة المحتاج، ج 7، ص 427.
(2)- مغنی المحتاج، ج 4، ص 148.
(3)- کشف اللثام، ج 2، ص 219؛ ریاض المسائل، ج 15، ص 484؛ تحریر الوسیلة، ج 2، ص 218؛ ذخیرة الصالحین، ج 8، ص 41.
(4)- المبسوط للطوسی، ج 8، ص 3؛ المهذب، ج 2، ص 528؛ المبسوط للسرخسی، ج 9، ص 45.
(5)- الوسیلة، ج 411؛ تحریر الاحکام، ج 2، ص 223.
(6)- الدرّ المنضود، ج 1، ص 317.