زندان و تبعید در اسلام صفحه 38

گفتار چهارم: آزار روحی و دشنام

1. دشنام و هجو مسلمان

اگر کسی به مسلمانی دشنام دهد یا او را هجو کند، زندانی می‌شود.

مشهور نزد ما [امامیه] این است که زندان، تعزیر برای کسی است که به دیگری دشنام دهد؛ به شرطی که قذف نباشد که موجب حدّ می‌شود. «1»

از نظر اهل سنت، هرکس مسلمانی را هجو کند یا دشنام دهد، «2» زندانی می‌شود؛ که احتمال دارد منظور از آن، زندان تعزیری باشد که حاکم شرع به جهت تأدیب، آن را مصلحت می‌داند. «3»

2. مردم‌آزاری

هرکس مردم‌آزاری کند، زندانی می‌شود.

برای این حکم استدلال می‌کنند به فعل علی بن ابی طالب علیه السّلام، که اگر در میان قبیله یا جمعیتی فرد فاسق و فاسدی بود او را زندانی می‌کرد و اگر مالی داشت از مال خودش خرج او را می‌داد و اگر نداشت از اموال

______________________________
(1)- الروضة البهیّة، ج 9، ص 188؛ النهایة، ص 729؛ المهذّب، ج 2، ص 551.
(2)- المدوّنة الکبری، ج 6، ص 223؛ فتاوی الغیاثیة، ص 99؛ الفقه علی المذاهب الاربعة، ج 5، ص 218.
(3)- موارد السجن، ص 175؛ از نظر شیعه و مالکیه و حنبلی‌ها، کسی که سبّ نبی صلّی اللّه علیه و آله کند، کشته می‌شود و نوبت به زندان نمی‌رسد. البته بعضی از مذاهب اسلامی در این خصوص نظر دیگری دارند.