زندان و تبعید در اسلام صفحه 62

گفتار یازدهم: جرایم ضد امنیت

1. جاسوسی

حکم جاسوس مسلمان، حبس است.

رأی ابو حنیفه، اوزاعی و ابو یوسف «1» - از علمای اهل سنت- این است که جاسوس مسلمان زندانی می‌شوند.

از نظر امامیه، حکم جاسوس با اختلاف موارد فرق می‌کند؛ اگر مسلمان باشد تعزیر و از غنیمت محروم می‌گردد. این، قول شیخ طوسی «2» و علامه حلّی «3» و ابن برّاج «4» است و از محقق قمی «5» نقل شده که غیر امام هم می‌تواند او را تعزیر کند. و امام مجتبی علیه السّلام دستور داد تا جاسوسانی که معاویه به کوفه و بصره اعزام کرده بود را اعدام کردند. «6»

اگر جاسوس، ذمّی یا حربی باشد حکم آن فرق می‌کند «7» [حربی کشته می‌شود و ذمّی بنابر عهدی که دارد عمل می‌شود].

______________________________
(1)- الخراج، ص 190؛ معالم السنن، ج 2، ص 274؛ عمدة القاری، ج 14، ص 256.
(2)- المبسوط، ج 2، ص 15.
(3)- قواعد الاحکام، ج 1، ص 111.
(4)- جواهر الفقه، ص 151.
(5)- جامع الشتات، ج 1، ص 90.
(6)- ارشاد، شیخ مفید، ص 188؛ دعائم الاسلام، ص 398؛ مستدرک الوسائل، ج 11، ص 98؛ الاغانی، ج 21، ص 28.
(7)- ر. ک: موارد السجن، ص 324.