زندان و تبعید در اسلام صفحه 78

4. افلاس

مفلس، زندانی می‌شود تا اموالش (اموال باقی‌مانده) را به فروش برساند.

فقهای ما به این حکم فتوا داده‌اند؛ از جمله شیخ طوسی در «مبسوط» «1» و در «خلاف»، علامه حلی، «2» محقق کرکی «3» و شیخ بهایی «4».

شهید اول و شهید ثانی گفته‌اند: حاکم مخیّر است او را زندانی کند تا خودش بدهی‌اش را بپردازد و یا حاکم از مال او بپردازد؛ گرچه این مال از فروش دیگر اموال او حاصل شده باشد. «5»

ابو حنیفه در این مورد می‌گوید: حاکم نمی‌تواند اموال مفلس را بفروشد، ولی می‌تواند او را مجبور به فروش کند. اگر حاضر نشد بفروشد، او را زندانی می‌کند تا بفروشد. «6» ابن قدامه «7» هم به همین حکم قائل شده است. ابن حزم در برخی از صورت‌های مسأله، تأمل کرده است. «8»

______________________________
(1)- المبسوط، ج 2، ص 272؛ الخلاف، ج 3، ص 268.
(2)- تذکرة الفقهاء، ج 2، ص 58؛ قواعد الاحکام، ج 1، ص 172.
(3)- جامع المقاصد، ج 5، ص 215.
(4)- جامع عباسی، ص 354.
(5)- الروضة البهیة، ج 4، ص 41.
(6)- الخلاف، ج 3، ص 268.
(7)- المغنی، ج 4، ص 529.
(8)- المحلّی، ج 8، ص 169.