عرشیان فرش‌نشین: نقدی بر کتاب آیه تطهیر و ارتباط آن با عصمت ائمه صفحه 36

«ابن‌فارس» در «معجم»(1)، راغب در مفردات (2)و دیگر عالمان لغت (3)رجس را به همین صورت معنا کرده‌اند.

در قرآن کریم این واژه در مواردگوناگونی به کار رفته است. خداوند می‌فرماید:

« یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَیْسِرُ وَ اْلأَنْصابُ وَ اْلأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّیْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ (مائده: ٩٠)»

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! شراب و قمار و بت‌ها و ازلام (نوعی بخت‌آزمایی) ، پلید و از عمل شیطان است، از آن دوری کنید تا رستگار شوید.

همچنین می‌فرماید:

« قُلْ لا أَجِدُ فِی ما أُوحِیَ إِلَیَّ مُحَرَّماً عَلی طاعِمٍ یَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ یَکُونَ مَیْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِیرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ (انعام: ١۴۵)»

بگو: در آنچه بر من وحی شده، هیچ طعامی را برای خورندگان حرام نمی‌یابم، به جز اینکه مردار باشد یا خونی که [از بدن حیوان] بیرون ریخته یا گوشت خوک، که اینها همه پلیدند.

در این دو آیه واژه «رجس» درباره شراب، قمار، بت‌ها، مردار، خون و گوشت خوک به کار رفته است. همچنین این واژه در آیات دیگر درباره برخی از عقاید و رفتار آدمیان، مانند کفر ورزیدن و گناه نیز به کار رفته است؛ برای مثال خداوند می‌فرماید:

1- معجم مقاییس اللغة، ابوالحسین احمد بن فارس بن زکریا، ج ٢، ص ۴٩٠.

2- المفردات فی الفاظ القرآن، ص ٣۴٢.

3- ر. ک: لسان‌العرب، ابن‌منظور، ص ٩۵.