معارف دین جلد 3 صفحه 187

رسم المصحف در بسیاری از موارد و برای بسیاری از کسانی که قرآن خوانند سبب اشتباه و غلطخواندن می‌شود در حالی که بر طبق رسم الاملاء به سهولت و صحیح خوانده می‌شود.

پیرامون تفسیر و ترجمه

تفسیر عرفانی از قرآن

آیه مِمَّا خَطِیئَاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا نَارًا[164] را برخی این‌گونه تأویل نمودهند:

فهی التی خطت بهم ف-: ادخلوا فی بحار العلم بالله و هی الحیرة

فادخلوا ناراً فی عین الماء أو ناراً کائنة فی عین الماء لیفنیهم عن انفسهم و یبقیهم بالحق فلم یجدوا من دون الله انصاراً فکان الله عین أنصار هم فهلکوا فیه الی الابد.

ولا تذر علی الارض ... من الکافرین ... دیاراً ... إنّک ان تذرهم أی تدعهم و تترکهم یضلّوا عبادک أی یحیرهم فیخرجوهم من العبودیة إلی ما فیهم من أسرار الربوبیة.

آیا این‌گونه تأویلات صحیح است؟

ج. تأویلات مذکور اساس ندارند و تفسیر قرآن و تأویلش به این نحو تأویلات جایز نیست، زیرا تفسیر به رأی شمرده می‌شود و این امور از ذوق کسانی است که خود را از عرفاء می‌شمارند و اشکالات زیادی بر تفسیر و تأویل آنها وجود دارد که تمامشان باطل است و از باطن آن بویی نبرده‌اند.

مفسران قرآن

178. آیا هر مسلمانی به خودی خود می‌تواند مسائل