معارف دین جلد 3 صفحه 219

تَشْکُرُونَ 201]

کلمه السمع به صورت مفرد به کار رفته است در حالی که کلمات الابصار و الافئده به صورت جمع ذکر شده‌اند؟

ج. برای اطلاع از تفسیر و نکته مذکوره در آیه شریفه می‌توانید به تفاسیر معتبر شیعی از جمله مجمع البیان و تبیان و صافی و منهج الصادقین مراجعه نمایید. اجمالًا بدانید مرحوم شیخ طوسی اعلی‌الله مقامه در تفسیر تبیان از یکی از ادبای معروف چنین نقل می‌کند که علّت مفرد آمدن سمع ممکن است یکی از دو چیز باشد:

نخست این‌که سمع گاهی به عنوان اسم جمع به کار می‌رود و می‌دانیم که در اسم جمع معنی جمع وجود دارد و نیازی به جمع‌بستن نیست.

دیگر این‌که سمع می‌تواند معنی مصدری داشته باشد و مصدر دلالت بر کم و زیاد هر دو می‌کند و نیازی به جمع‌بستن ندارد، و جواب دیگر این است که از جنبه ادبی، تعبیر به سمع متداول‌تر از اسماع بوده است.

معنای" ایاب" و" حساب"

212. در قرآن آمده است:

إِنَّ إِلَینَا إِیابَهُمْ ثُمَّ إِنَّ عَلَینَا حِسَابَهُمْ 202] که از «إنّ» و مقدم‌بودن جار و مجرور (إلینا و علینا) استفاده شود که إیاب و حساب در انحصار خدا است. ولی در زیارت جامعه‌ی کبیره آمده است:

«إیابُ الخَلقِ الَیکُم وَ حِسَابُهُم عَلَیکم»

که به نظر رسد این جمله از زیارت، منافات با نصّ