معارف دین جلد 3 صفحه 237

«مَنْ عَطسَ ثُمَّ وَضَعَ یدَهُ عَلَی قَصَبَةِ أَنْفِهِ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُللهِ رَبِّ الْعالَمِینَ کَثِیراً کَمَا هُوَ أَهْلُهُ یسْتَغْفِرُ اللهَ لَهُ طَائِرٌ تَحْتَ الْعَرْشِ إِلَی یوْمِ الْقِیامَةِ»[218].

منظور از (ذم اختلاف العلماء فی الفُتیا ...) در نهج البلاغه

222. در نهج البلاغة خطبه 18 آمده است: «و من کلام له علیه‌السلام فی ذمّ اختلاف العلماء فی الفُتیا؛ در مذمت اختلاف علما در فتوادادن. با توجه به این‌که هم اکنون مراجع در یک موضوع فتاوای مختلفی دارند، بفرمایید آیا منظور حضرت در این خطبه، فقها و مراجع شیعه هستند؟

ج. این خطبه شریفه، متضمن یک مطلب و معنای اصلی و اساسی است و آن ذم فتوای به رأی و تصویب آراء متخالفه و به اصطلاح علمایی است که از ولایت اهل بیت علیهم‌السلام- که حجیت هدایت‌های آنها در دین بر حسب روایات بسیار، مثل حدیث متواتر ثقلین ثابت است- اعراض نموده و به رأی و قیاس و استحسان بدون حجت شرعی فتوا می‌دادند، و خلیفه وقت همه آن فتاوای متعارضه را تصویب می‌نمود؛ و ارتباطی به فتاوای فقهایی که از مکتب اهل بیت علیهم‌السلام اخذ فقه می‌نمایند ندارد.

آنچه در فتاوای فقهاء مکتب اهل بیت علیهم‌السلام به نظر رسد، فتوای به رأی نیست، بلکه اختلاف نظر عادی و عرفی است.

مع ذلک بر اساس تصویبی که فرقه مصوبه گویند- که غیر معقول است- نیست، و مسأله تخطئه و وجوب حکم الله واقعی محفوظ است و فقه شیعه به حمد الله در نهایت استحکام و قوت و مناسبت و اصالت است.