- تقدیم به: 1
- اهمیت تبلیغ دین 2
- پیشگفتار 2
- تذکّر 6
- بخش اوّل: بایستههای مبلّغ دین 6
- اشاره 9
- 1. اخلاص 9
- فصل اول: فردی 9
- روایات 11
- 2. توکل 13
- اشاره 13
- روایات 14
- اشاره 16
- 3. ایمان راسخ به رازقیت پروردگار (مناعت طبع) 16
- روایات 18
- اشاره 19
- 4. توسل به اهل بیت (علیهم السلام) به ویژه به امام زمان (عج) 19
- روایات 21
- اشاره 22
- 5. علم برای عمل و تزکیه نفس 22
- روایات 24
- 6. تواضع و فروتنی در برابر مردم 26
- 7. دوری از شهرت طلبی 28
- اشاره 28
- روایات 29
- اشاره 31
- 8. پرهیز از گفتار به غیر علم و شجاعت در گفتن «نمیدانم» 31
- روایات 32
- اشاره 34
- 1. بهرهگیری از اساتید بزرگ 34
- فصل دوم: اجتماعی 34
- فواید انس با علما 36
- مشورت با دیگران (عرضه مطالب بر اساتید) 37
- روایات 38
- 2. برنامهریزی و تدوین بحث قبل از جلسه 41
- اشاره 41
- آرامش روحی 42
- تمرین قبل از اجرا 43
- ایجاد شبهه 43
- روایات 44
- اشاره 45
- 3. نوگرایی و نوآوری در شیوه تبلیغ 45
- ذکر لطایف شادیبخش در منبر 47
- روایات 48
- اشاره 50
- 4. ارتباط دوستانه با مخاطبین 50
- راه درست ایجاد انس با مخاطب 51
- روایات 53
- 5. احترام به آداب و رسوم فرهنگی مردم 54
- اشاره 54
- عدم ورود به منازعات فردی و محلی 55
- روایات 56
- 6. آراستگی ظاهری 57
- اشاره 57
- مبلّغ و تجمل گرایی! 58
- رعایت زی طلبگی 58
- سخنرانی و بیان معارف دین توسط غیر ملبّسین 59
- روایات 60
- 1. محوریت قرآن و عترت 62
- اشاره 62
- فصل سوم: سخنرانی 62
- مبلّغ باید: 63
- طلیعه سخن با نور قرآن 65
- روایات 65
- دین شناسی نه دین سرایی 65
- 2. خوف و رجاء 68
- اشاره 68
- روایات: 70
- اشاره 72
- 3. بهره گیری از ضرب المثل و ... 72
- یک خاطره، یک عبرت 73
- روایات 74
- اشاره 75
- 4. ذکر تاریخ و عبرتهای آن 75
- روایات 77
- 5. سخن در حد نیاز (دوری از افراط و تفریط) 78
- اشاره 78
- روایات 79
- اشاره 81
- 6. پرهیز از اطاله کلام 81
- روایات 82
- اطاله کلام بدون علت 82
- اشاره 84
- 7. علمی و عمیق ولی قابل درک و فهم 84
- روایات 85
- اشاره 87
- 8. محکم و متقن سخن گفتن 87
- روایات 89
- 9. اولویت سنجی با توجه به نیازهای واقعی مخاطبان 90
- اشاره 90
- چگونگی عکس العمل مخاطب 92
- روایات 93
- اشاره 95
- 10. رعایت مناسبتهای ویژه 95
- توجه به مناسبتهای ویژه متناسب با مستمعین 96
- روایات 97
- 11. توجه به نظم و انضباط در زمان جلسات 98
- اشاره 98
- رعایت تقوا در گرو رعایت نظم 99
- روایات 100
- 12. هدف، تربیت و اصلاح 102
- اشاره 102
- وظیفه مبلّغ در مجالس ترحیم 103
- روایات 104
- اشاره 105
- علل تزلزل روحی 105
- 13. حفظ آرامش و وقار 105
- روایات 106
- 14. پرهیز از گفتار، رفتار و حرکات اضافه و غیر ضروری 107
- ذکر چند مورد: 107
- اشاره 107
- روایات 109
- 15. نوشتن سخنان بعد از سخنرانی 110
- اشاره 110
- فواید نوشتن و یادداشت کردن سخنان: 111
- روایات 111
- 16. پرهیز از ورود به مباحث حزبی 113
- اشاره 113
- مبلّغ حق باشیم نه حزب خاص 114
- 17. استقلال در انتخاب موضوع 115
- اشاره 115
- مبلّغ، ابزار دیگران 116
- سخن طبق وظیفه نه میل دیگران 116
- روایات: 117
- یادآوری 119
- بخش دوم: روش سخنرانی 119
- 1. اهمیت بیان احکام 122
- فصل اوّل: بیان احکام و فروعات فقهیه 122
- 2. نکات مهم در بیان مسأله شرعی 124
- 3. روشهای بیان مسائل فقهی 129
- فصل دوم: بیان معارف دینی و اخلاقیات 137
- اشاره 137
- 1. شیوه بیان معارف دینی (در چهار مورد یاد شده) 139
- 2. اعتقادات 140
- اول: تکیه بر استدلال 140
- بیان اعتقادات از دو منظر مورد توجه است 140
- اشاره 140
- دوم: توجه دادن به تهذیب نفس 141
- 3. اخلاقیات 145
- 4. تفسیر 148
- 5. تاریخ 151
- اشاره 154
- بخش سوم: مرثیه خوانی 154
- 1. مراجعه به کتابهای معتبر 157
- فصل اوّل: نکات لازم و ضروری 157
- 2. نقل صحیح واقعه تاریخی 159
- اشاره 159
- یک خاطره، یک عبرت: 159
- 3. تأثیر پذیری از ذکر مصیبت 161
- 4. حفظ شأن و جایگاه اهل بیت (علیهم السلام) 163
- انتخاب کلمات در شأن اهل بیت 163
- اشاره 163
- پرهیز از ذکر مصائب سنگین 164
- نقل صحیح کلمات ائمه (علیهم السلام) 165
- 5. استفاده از اشعار 167
- فصل دوم: سخنی با مداحان عزیز 169
- 1. مدّاحی با مرثیه خوانی تفاوت دارد! 169
- 2. مدح در قالب اشعار 172
- 3. پندیات 174
- 4. سخن در حد معلومات 175
- داستانی از حضرت موسی (ع) 176
- 5. دنیا پاداش خادمان اهل بیت (علیهم السلام) نیست 176
- اشاره 176
- 6. لزوم اقدام شاعران و ذاکران فرهیخته و پیشکسوت 178
- 7. قابل توجه صاحبان هیئات و جلسات مذهبی 179
1. شیوه بیان معارف دینی (در چهار مورد یاد شده)
بعد از این که مبلغ، احکام را در حد 5 تا 10 دقیقه بیان کرد و با ذکر صلوات آن را خاتمه داد، شروع به بیان مباحث اخلاقی و معارف دینی مینماید. طبعاً شروع باید با قرائت آیهای از آیات قرآن در زمینه همان موضوع و مبحث باشد. البته میتواند آیه قرآن یا حدیث شریف را در ابتدای سخن، بعد از خطبه اولیه قرائت کند و بعد از بیان احکام، آن را توضیح دهد و نیز ممکن است اول احکام را متذکر شود و بعد از آن آیه و یا حدیث شریف را خوانده و بحث اخلاقی یا معرفتی خود را آغاز نماید.
نکته: قرآن کتاب جامع و فراگیر است و معتقد هستیم که در تمام زمینهها دستوراتی ولو به نحو کلی و جامع از قرآن وجود دارد، پس هیچگاه نباید سخنرانی خود را از آیات قرآن خالی گذاشت، بلکه بهتر است طلیعه سخن با ذکر آیه یا آیاتی از قرآن کریم باشد.
در این فصل نیز همانند فصل قبل، مبلغ باید علاوه بر نکات عمومی که در بخش اول از این نوشتار اشاره شد به نکات دقیق دیگر نیز توجه داشته باشد که به بعضی از آنها اشاره میشود: