- تقدیم به: 1
- اهمیت تبلیغ دین 2
- پیشگفتار 2
- تذکّر 6
- بخش اوّل: بایستههای مبلّغ دین 6
- 1. اخلاص 9
- اشاره 9
- فصل اول: فردی 9
- روایات 11
- اشاره 13
- 2. توکل 13
- روایات 14
- 3. ایمان راسخ به رازقیت پروردگار (مناعت طبع) 16
- اشاره 16
- روایات 18
- اشاره 19
- 4. توسل به اهل بیت (علیهم السلام) به ویژه به امام زمان (عج) 19
- روایات 21
- اشاره 22
- 5. علم برای عمل و تزکیه نفس 22
- روایات 24
- 6. تواضع و فروتنی در برابر مردم 26
- اشاره 28
- 7. دوری از شهرت طلبی 28
- روایات 29
- اشاره 31
- 8. پرهیز از گفتار به غیر علم و شجاعت در گفتن «نمیدانم» 31
- روایات 32
- اشاره 34
- فصل دوم: اجتماعی 34
- 1. بهرهگیری از اساتید بزرگ 34
- فواید انس با علما 36
- مشورت با دیگران (عرضه مطالب بر اساتید) 37
- روایات 38
- 2. برنامهریزی و تدوین بحث قبل از جلسه 41
- اشاره 41
- آرامش روحی 42
- ایجاد شبهه 43
- تمرین قبل از اجرا 43
- روایات 44
- 3. نوگرایی و نوآوری در شیوه تبلیغ 45
- اشاره 45
- ذکر لطایف شادیبخش در منبر 47
- روایات 48
- اشاره 50
- 4. ارتباط دوستانه با مخاطبین 50
- راه درست ایجاد انس با مخاطب 51
- روایات 53
- 5. احترام به آداب و رسوم فرهنگی مردم 54
- اشاره 54
- عدم ورود به منازعات فردی و محلی 55
- روایات 56
- اشاره 57
- 6. آراستگی ظاهری 57
- رعایت زی طلبگی 58
- مبلّغ و تجمل گرایی! 58
- سخنرانی و بیان معارف دین توسط غیر ملبّسین 59
- روایات 60
- فصل سوم: سخنرانی 62
- اشاره 62
- 1. محوریت قرآن و عترت 62
- مبلّغ باید: 63
- طلیعه سخن با نور قرآن 65
- دین شناسی نه دین سرایی 65
- روایات 65
- 2. خوف و رجاء 68
- اشاره 68
- روایات: 70
- 3. بهره گیری از ضرب المثل و ... 72
- اشاره 72
- یک خاطره، یک عبرت 73
- روایات 74
- اشاره 75
- 4. ذکر تاریخ و عبرتهای آن 75
- روایات 77
- اشاره 78
- 5. سخن در حد نیاز (دوری از افراط و تفریط) 78
- روایات 79
- اشاره 81
- 6. پرهیز از اطاله کلام 81
- اطاله کلام بدون علت 82
- روایات 82
- 7. علمی و عمیق ولی قابل درک و فهم 84
- اشاره 84
- روایات 85
- اشاره 87
- 8. محکم و متقن سخن گفتن 87
- روایات 89
- 9. اولویت سنجی با توجه به نیازهای واقعی مخاطبان 90
- اشاره 90
- چگونگی عکس العمل مخاطب 92
- روایات 93
- اشاره 95
- 10. رعایت مناسبتهای ویژه 95
- توجه به مناسبتهای ویژه متناسب با مستمعین 96
- روایات 97
- اشاره 98
- 11. توجه به نظم و انضباط در زمان جلسات 98
- رعایت تقوا در گرو رعایت نظم 99
- روایات 100
- اشاره 102
- 12. هدف، تربیت و اصلاح 102
- وظیفه مبلّغ در مجالس ترحیم 103
- روایات 104
- 13. حفظ آرامش و وقار 105
- علل تزلزل روحی 105
- اشاره 105
- روایات 106
- 14. پرهیز از گفتار، رفتار و حرکات اضافه و غیر ضروری 107
- ذکر چند مورد: 107
- اشاره 107
- روایات 109
- 15. نوشتن سخنان بعد از سخنرانی 110
- اشاره 110
- فواید نوشتن و یادداشت کردن سخنان: 111
- روایات 111
- اشاره 113
- 16. پرهیز از ورود به مباحث حزبی 113
- مبلّغ حق باشیم نه حزب خاص 114
- 17. استقلال در انتخاب موضوع 115
- اشاره 115
- سخن طبق وظیفه نه میل دیگران 116
- مبلّغ، ابزار دیگران 116
- روایات: 117
- یادآوری 119
- بخش دوم: روش سخنرانی 119
- 1. اهمیت بیان احکام 122
- فصل اوّل: بیان احکام و فروعات فقهیه 122
- 2. نکات مهم در بیان مسأله شرعی 124
- 3. روشهای بیان مسائل فقهی 129
- فصل دوم: بیان معارف دینی و اخلاقیات 137
- اشاره 137
- 1. شیوه بیان معارف دینی (در چهار مورد یاد شده) 139
- بیان اعتقادات از دو منظر مورد توجه است 140
- اشاره 140
- اول: تکیه بر استدلال 140
- 2. اعتقادات 140
- دوم: توجه دادن به تهذیب نفس 141
- 3. اخلاقیات 145
- 4. تفسیر 148
- 5. تاریخ 151
- اشاره 154
- بخش سوم: مرثیه خوانی 154
- 1. مراجعه به کتابهای معتبر 157
- فصل اوّل: نکات لازم و ضروری 157
- یک خاطره، یک عبرت: 159
- اشاره 159
- 2. نقل صحیح واقعه تاریخی 159
- 3. تأثیر پذیری از ذکر مصیبت 161
- انتخاب کلمات در شأن اهل بیت 163
- اشاره 163
- 4. حفظ شأن و جایگاه اهل بیت (علیهم السلام) 163
- پرهیز از ذکر مصائب سنگین 164
- نقل صحیح کلمات ائمه (علیهم السلام) 165
- 5. استفاده از اشعار 167
- 1. مدّاحی با مرثیه خوانی تفاوت دارد! 169
- فصل دوم: سخنی با مداحان عزیز 169
- 2. مدح در قالب اشعار 172
- 3. پندیات 174
- 4. سخن در حد معلومات 175
- داستانی از حضرت موسی (ع) 176
- 5. دنیا پاداش خادمان اهل بیت (علیهم السلام) نیست 176
- اشاره 176
- 6. لزوم اقدام شاعران و ذاکران فرهیخته و پیشکسوت 178
- 7. قابل توجه صاحبان هیئات و جلسات مذهبی 179
4. تفسیر
گاهی مبلغین در بیان معارف دینی، تفسیر قرآن را محور قرار میدهند، که در این باره نیز چند روش مورد توجه است:
الف: روش تفسیر موضوعی
در این روش، مبلغ یک موضوع را انتخاب میکند و در اطراف آن، در آیات قرآن تفحص کرده و مطالب بسیاری را به دست میآورد، مثلًا نماز و آثار آن در قرآن، عبادالرحمن و صفات آنها، تقوی، معنای تقوی، صفات متقین، آثار تقوی در دنیا و آخرت، دنیا و ویژگیهای آن و ... همچنین مباحثی مثل منافقین از دیدگاه قرآن که هر کدام از این موضوعات به نوعی تفسیر موضوعی به حساب آمده و از منظر اخلاقی برای جلسات عمومی مورد توجه میباشد.
1: البته روشن است که تفسیر به معنای حقیقی کلمه، در بسیاری از اموری که کلمه تفسیر بر آن اطلاق میشود مد نظر نیست، همانگونه که طبق نظر بعضی از بزرگان، بعضی از کتابهای تفسیری، توضیح و تبیین آیات است نه تفسیر آیات.
2: این روش از سخن، برای جلساتی که در طی چند شب یا چند