- تقدیم به: 1
- پیشگفتار 2
- اهمیت تبلیغ دین 2
- تذکّر 6
- بخش اوّل: بایستههای مبلّغ دین 6
- 1. اخلاص 9
- فصل اول: فردی 9
- اشاره 9
- روایات 11
- اشاره 13
- 2. توکل 13
- روایات 14
- 3. ایمان راسخ به رازقیت پروردگار (مناعت طبع) 16
- اشاره 16
- روایات 18
- اشاره 19
- 4. توسل به اهل بیت (علیهم السلام) به ویژه به امام زمان (عج) 19
- روایات 21
- اشاره 22
- 5. علم برای عمل و تزکیه نفس 22
- روایات 24
- 6. تواضع و فروتنی در برابر مردم 26
- 7. دوری از شهرت طلبی 28
- اشاره 28
- روایات 29
- اشاره 31
- 8. پرهیز از گفتار به غیر علم و شجاعت در گفتن «نمیدانم» 31
- روایات 32
- اشاره 34
- فصل دوم: اجتماعی 34
- 1. بهرهگیری از اساتید بزرگ 34
- فواید انس با علما 36
- مشورت با دیگران (عرضه مطالب بر اساتید) 37
- روایات 38
- 2. برنامهریزی و تدوین بحث قبل از جلسه 41
- اشاره 41
- آرامش روحی 42
- تمرین قبل از اجرا 43
- ایجاد شبهه 43
- روایات 44
- 3. نوگرایی و نوآوری در شیوه تبلیغ 45
- اشاره 45
- ذکر لطایف شادیبخش در منبر 47
- روایات 48
- 4. ارتباط دوستانه با مخاطبین 50
- اشاره 50
- راه درست ایجاد انس با مخاطب 51
- روایات 53
- 5. احترام به آداب و رسوم فرهنگی مردم 54
- اشاره 54
- عدم ورود به منازعات فردی و محلی 55
- روایات 56
- 6. آراستگی ظاهری 57
- اشاره 57
- رعایت زی طلبگی 58
- مبلّغ و تجمل گرایی! 58
- سخنرانی و بیان معارف دین توسط غیر ملبّسین 59
- روایات 60
- اشاره 62
- 1. محوریت قرآن و عترت 62
- فصل سوم: سخنرانی 62
- مبلّغ باید: 63
- طلیعه سخن با نور قرآن 65
- روایات 65
- دین شناسی نه دین سرایی 65
- 2. خوف و رجاء 68
- اشاره 68
- روایات: 70
- 3. بهره گیری از ضرب المثل و ... 72
- اشاره 72
- یک خاطره، یک عبرت 73
- روایات 74
- اشاره 75
- 4. ذکر تاریخ و عبرتهای آن 75
- روایات 77
- اشاره 78
- 5. سخن در حد نیاز (دوری از افراط و تفریط) 78
- روایات 79
- اشاره 81
- 6. پرهیز از اطاله کلام 81
- اطاله کلام بدون علت 82
- روایات 82
- اشاره 84
- 7. علمی و عمیق ولی قابل درک و فهم 84
- روایات 85
- 8. محکم و متقن سخن گفتن 87
- اشاره 87
- روایات 89
- 9. اولویت سنجی با توجه به نیازهای واقعی مخاطبان 90
- اشاره 90
- چگونگی عکس العمل مخاطب 92
- روایات 93
- اشاره 95
- 10. رعایت مناسبتهای ویژه 95
- توجه به مناسبتهای ویژه متناسب با مستمعین 96
- روایات 97
- 11. توجه به نظم و انضباط در زمان جلسات 98
- اشاره 98
- رعایت تقوا در گرو رعایت نظم 99
- روایات 100
- اشاره 102
- 12. هدف، تربیت و اصلاح 102
- وظیفه مبلّغ در مجالس ترحیم 103
- روایات 104
- 13. حفظ آرامش و وقار 105
- علل تزلزل روحی 105
- اشاره 105
- روایات 106
- اشاره 107
- ذکر چند مورد: 107
- 14. پرهیز از گفتار، رفتار و حرکات اضافه و غیر ضروری 107
- روایات 109
- اشاره 110
- 15. نوشتن سخنان بعد از سخنرانی 110
- فواید نوشتن و یادداشت کردن سخنان: 111
- روایات 111
- 16. پرهیز از ورود به مباحث حزبی 113
- اشاره 113
- مبلّغ حق باشیم نه حزب خاص 114
- اشاره 115
- 17. استقلال در انتخاب موضوع 115
- مبلّغ، ابزار دیگران 116
- سخن طبق وظیفه نه میل دیگران 116
- روایات: 117
- بخش دوم: روش سخنرانی 119
- یادآوری 119
- 1. اهمیت بیان احکام 122
- فصل اوّل: بیان احکام و فروعات فقهیه 122
- 2. نکات مهم در بیان مسأله شرعی 124
- 3. روشهای بیان مسائل فقهی 129
- فصل دوم: بیان معارف دینی و اخلاقیات 137
- اشاره 137
- 1. شیوه بیان معارف دینی (در چهار مورد یاد شده) 139
- اول: تکیه بر استدلال 140
- 2. اعتقادات 140
- اشاره 140
- بیان اعتقادات از دو منظر مورد توجه است 140
- دوم: توجه دادن به تهذیب نفس 141
- 3. اخلاقیات 145
- 4. تفسیر 148
- 5. تاریخ 151
- بخش سوم: مرثیه خوانی 154
- اشاره 154
- 1. مراجعه به کتابهای معتبر 157
- فصل اوّل: نکات لازم و ضروری 157
- 2. نقل صحیح واقعه تاریخی 159
- یک خاطره، یک عبرت: 159
- اشاره 159
- 3. تأثیر پذیری از ذکر مصیبت 161
- 4. حفظ شأن و جایگاه اهل بیت (علیهم السلام) 163
- انتخاب کلمات در شأن اهل بیت 163
- اشاره 163
- پرهیز از ذکر مصائب سنگین 164
- نقل صحیح کلمات ائمه (علیهم السلام) 165
- 5. استفاده از اشعار 167
- 1. مدّاحی با مرثیه خوانی تفاوت دارد! 169
- فصل دوم: سخنی با مداحان عزیز 169
- 2. مدح در قالب اشعار 172
- 3. پندیات 174
- 4. سخن در حد معلومات 175
- داستانی از حضرت موسی (ع) 176
- 5. دنیا پاداش خادمان اهل بیت (علیهم السلام) نیست 176
- اشاره 176
- 6. لزوم اقدام شاعران و ذاکران فرهیخته و پیشکسوت 178
- 7. قابل توجه صاحبان هیئات و جلسات مذهبی 179
4. ذکر تاریخ و عبرتهای آن
اشاره
(... أَ فَلَمْ یَسِیرُوا فِی الأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَدارُ الآْخِرَةِ خَیْرٌ لِلَّذِینَ اتَّقَوْا أَ فَلا تَعْقِلُونَ) (1)
آیا در زمین نگردیدهاند تا فرجام کسانی را که پیش از آنان بودهاند بنگرند؟ و قطعاً سرای آخرت برای کسانی که پرهیزگاری کردهاند بهتر است. آیا نمیاندیشید؟
یکی از ابزار مبلّغ برای ایجاد جذابیت در مباحث خود استفاده از تاریخ صحیح اسلام میباشد. الگو پذیری از ویژگیهای انسان و معرفی الگوهای کامل، وظیفه مبلغ دینی است. برای توضیح موضوع مورد بحث و تعیین مصادیق خارجی آن باید از زندگی پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصومین (علیهم السلام) بهره برد و همچنین بیان تاریخ گذشتگان و خطاهای آنان، از مؤثرترین ابزار تبلیغی برای ایجاد تقوی و دوری از گناه در جامعه است.
قرآن کریم هم از این وسیله برای یادآوری آثار سوء گناهان و یا پاداش نیکوی اعمال حسنه استفاده کرده و آیات زیادی از آن به ذکر
1- یوسف، 10 (ص)