آداب سخن و سخنوری صفحه 82

اطاله کلام بدون علت‌

اطاله کلام از نظر زمانی، برای هدف مبلّغ مضر است، مخصوصاً اگر مبلّغ سخنی برای گفتن ندارد، یا مطالب تنظیم شده پایان یافته و او تصمیم دارد به جهات دیگر سخن خود را طولانی کند، که در آن صورت اشمئزاز حاصل شده برای مخاطبین و عدم توجه مبلّغ به وقت آنان باعث دوری آنان از کلیه جلسات دینی و بی رغبتی نسبت به شرکت در آن می‌شود.

گاهی دیر رسیدن مداح و یا آماده نبودن غذا از مواردی است که صاحب محفل از سخنران محترم تقاضا می‌کند مقداری سخنرانی را ادامه دهد، که در این صورت، سخنران چیزی جز وسیله سرگرم کردن مردم نخواهد بود. البته روشن است که به مقدار کم، که مضر به هدف نباشد و جمع بین غرض‌ها شود، مانعی ندارد.

روایات‌

1- پیامبر اکرم (ص) فرمود، از وصایای خضر به موسی (ع) است که:

فَانَّ کَثْرَةَ النُّطْقِ تَشِینُ الْعُلَماءَ وَ تُبْدِی مُساوِی السُّخَفاء (1)

زیادی در نطق و سخن، مایه بی آبرویی علما و آشکار شدن بدی انسان‌های پست می‌شود.

2- امام علی (ع) فرمود:

کَثْرَةُ الْکَلامِ تَبْسُطُ حَواشیهِ وَ تَنْقُصُ مَعانیهِ فَلایُری لَهُ امَدٌ وَ

1- میزان الحکمه، 8/ 43 (ص)