آداب سخن و سخنوری صفحه 85

دین اسلام دین فطرت و آیین همگانی و قابل درک برای همه است؛ پس مبلغ موفق آن است که مخاطب شناس باشد، برای صاحبان علم و آشنا به اصطلاحات روز، متناسب با آنها سخن بگوید و با مردم دیگر، ساده و گویا، مطالب دینی را بیان کند.

روایات‌

1- پیامبر اکرم (ص) فرمود:

إِنَّا مَعَاشِرَ الْأَنْبِیَاءِ أُمِرْنَا أَنْ نُکَلِّمَ النَّاسَ عَلَی قَدْرِ عُقُولِهِمْ. (1)

ما انبیا با مردم به اندازه درک و توانایی فکری آنها سخن می‌گوییم.

2- امام سجاد (ع) فرمود:

... انَّهُ یَحْمِلُ وَ تَخْرُجُ المُخرَجَ الَّذی یَلینُ عَلی مَسامِعِهِ وَ تُکَلّمُهُ مِنَ الْکَلامِ بِما یُطیقُهُ عَقلُهُ فَانَّ لِکُلّ عَقْلٍ

طَبَقَه

مِنَ الْکَلامِ یَعْرِفُهُ وَ یَجْتَنِبُهُ وَلْیَکُنْ مَذْهَبُکَ

الرَّحْمَه

وَ لَا

قُوَّه

الَّا بِالله. (2)

باید بدانی که او حمل می‌کند آنچه را می‌گویی و در ذهن قرار می‌دهد، پس باید آنچه به او می‌گویی برای او قابل فهم و درک باشد و از کلام، سخنانی را بگویی که عقل او تحمل کند چرا که هر عقلی را نوعی از کلام است که آنرا می‌شناسد و درک می‌کند پس روش خود را بر رحمت و مدارا قرار بده.

1- کافی، 2/ 23، به نقل از تبلیغ، 2 (ص) 6

2- تحف العقول، 26 (ص)- رساله حقوق