- تقدیم به: 1
- اهمیت تبلیغ دین 2
- پیشگفتار 2
- بخش اوّل: بایستههای مبلّغ دین 6
- تذکّر 6
- 1. اخلاص 9
- فصل اول: فردی 9
- اشاره 9
- روایات 11
- 2. توکل 13
- اشاره 13
- روایات 14
- 3. ایمان راسخ به رازقیت پروردگار (مناعت طبع) 16
- اشاره 16
- روایات 18
- اشاره 19
- 4. توسل به اهل بیت (علیهم السلام) به ویژه به امام زمان (عج) 19
- روایات 21
- اشاره 22
- 5. علم برای عمل و تزکیه نفس 22
- روایات 24
- 6. تواضع و فروتنی در برابر مردم 26
- 7. دوری از شهرت طلبی 28
- اشاره 28
- روایات 29
- اشاره 31
- 8. پرهیز از گفتار به غیر علم و شجاعت در گفتن «نمیدانم» 31
- روایات 32
- اشاره 34
- 1. بهرهگیری از اساتید بزرگ 34
- فصل دوم: اجتماعی 34
- فواید انس با علما 36
- مشورت با دیگران (عرضه مطالب بر اساتید) 37
- روایات 38
- 2. برنامهریزی و تدوین بحث قبل از جلسه 41
- اشاره 41
- آرامش روحی 42
- تمرین قبل از اجرا 43
- ایجاد شبهه 43
- روایات 44
- اشاره 45
- 3. نوگرایی و نوآوری در شیوه تبلیغ 45
- ذکر لطایف شادیبخش در منبر 47
- روایات 48
- اشاره 50
- 4. ارتباط دوستانه با مخاطبین 50
- راه درست ایجاد انس با مخاطب 51
- روایات 53
- 5. احترام به آداب و رسوم فرهنگی مردم 54
- اشاره 54
- عدم ورود به منازعات فردی و محلی 55
- روایات 56
- اشاره 57
- 6. آراستگی ظاهری 57
- مبلّغ و تجمل گرایی! 58
- رعایت زی طلبگی 58
- سخنرانی و بیان معارف دین توسط غیر ملبّسین 59
- روایات 60
- فصل سوم: سخنرانی 62
- 1. محوریت قرآن و عترت 62
- اشاره 62
- مبلّغ باید: 63
- طلیعه سخن با نور قرآن 65
- دین شناسی نه دین سرایی 65
- روایات 65
- 2. خوف و رجاء 68
- اشاره 68
- روایات: 70
- 3. بهره گیری از ضرب المثل و ... 72
- اشاره 72
- یک خاطره، یک عبرت 73
- روایات 74
- اشاره 75
- 4. ذکر تاریخ و عبرتهای آن 75
- روایات 77
- اشاره 78
- 5. سخن در حد نیاز (دوری از افراط و تفریط) 78
- روایات 79
- اشاره 81
- 6. پرهیز از اطاله کلام 81
- روایات 82
- اطاله کلام بدون علت 82
- 7. علمی و عمیق ولی قابل درک و فهم 84
- اشاره 84
- روایات 85
- اشاره 87
- 8. محکم و متقن سخن گفتن 87
- روایات 89
- اشاره 90
- 9. اولویت سنجی با توجه به نیازهای واقعی مخاطبان 90
- چگونگی عکس العمل مخاطب 92
- روایات 93
- اشاره 95
- 10. رعایت مناسبتهای ویژه 95
- توجه به مناسبتهای ویژه متناسب با مستمعین 96
- روایات 97
- اشاره 98
- 11. توجه به نظم و انضباط در زمان جلسات 98
- رعایت تقوا در گرو رعایت نظم 99
- روایات 100
- 12. هدف، تربیت و اصلاح 102
- اشاره 102
- وظیفه مبلّغ در مجالس ترحیم 103
- روایات 104
- 13. حفظ آرامش و وقار 105
- علل تزلزل روحی 105
- اشاره 105
- روایات 106
- ذکر چند مورد: 107
- اشاره 107
- 14. پرهیز از گفتار، رفتار و حرکات اضافه و غیر ضروری 107
- روایات 109
- 15. نوشتن سخنان بعد از سخنرانی 110
- اشاره 110
- فواید نوشتن و یادداشت کردن سخنان: 111
- روایات 111
- 16. پرهیز از ورود به مباحث حزبی 113
- اشاره 113
- مبلّغ حق باشیم نه حزب خاص 114
- اشاره 115
- 17. استقلال در انتخاب موضوع 115
- سخن طبق وظیفه نه میل دیگران 116
- مبلّغ، ابزار دیگران 116
- روایات: 117
- یادآوری 119
- بخش دوم: روش سخنرانی 119
- 1. اهمیت بیان احکام 122
- فصل اوّل: بیان احکام و فروعات فقهیه 122
- 2. نکات مهم در بیان مسأله شرعی 124
- 3. روشهای بیان مسائل فقهی 129
- فصل دوم: بیان معارف دینی و اخلاقیات 137
- اشاره 137
- 1. شیوه بیان معارف دینی (در چهار مورد یاد شده) 139
- بیان اعتقادات از دو منظر مورد توجه است 140
- اول: تکیه بر استدلال 140
- 2. اعتقادات 140
- اشاره 140
- دوم: توجه دادن به تهذیب نفس 141
- 3. اخلاقیات 145
- 4. تفسیر 148
- 5. تاریخ 151
- بخش سوم: مرثیه خوانی 154
- اشاره 154
- فصل اوّل: نکات لازم و ضروری 157
- 1. مراجعه به کتابهای معتبر 157
- اشاره 159
- 2. نقل صحیح واقعه تاریخی 159
- یک خاطره، یک عبرت: 159
- 3. تأثیر پذیری از ذکر مصیبت 161
- انتخاب کلمات در شأن اهل بیت 163
- 4. حفظ شأن و جایگاه اهل بیت (علیهم السلام) 163
- اشاره 163
- پرهیز از ذکر مصائب سنگین 164
- نقل صحیح کلمات ائمه (علیهم السلام) 165
- 5. استفاده از اشعار 167
- فصل دوم: سخنی با مداحان عزیز 169
- 1. مدّاحی با مرثیه خوانی تفاوت دارد! 169
- 2. مدح در قالب اشعار 172
- 3. پندیات 174
- 4. سخن در حد معلومات 175
- داستانی از حضرت موسی (ع) 176
- اشاره 176
- 5. دنیا پاداش خادمان اهل بیت (علیهم السلام) نیست 176
- 6. لزوم اقدام شاعران و ذاکران فرهیخته و پیشکسوت 178
- 7. قابل توجه صاحبان هیئات و جلسات مذهبی 179
چنگ فرعونیان و ادعای خدایی او، ابراهیم (ع) و نجات امت از بتپرستی، هود (ع) و مبارزه با قصر سازی و دنیا طلبی، صالح (ع) و مبارزه با تفریحات ناسالم قوم ثمود، لوط (ع) و مبارزه با گناه بزرگ امتش، شعیب (ع) و مبارزه با کم فروشی و خیانت در معاملات. در تمام سوره شعراء، که گفتگوی پیامبران و امتهای آنان است، برای هر پیامبری در برابر قومش علاوه بر دعوت به توحید، پیامی خاص وجود دارد، یعنی آنان متناسب با جامعه و دردهای معنوی آنان نسخه میپیچیدند نه غیر آن. همچنین تفاوت معجزات پیامبران نشانگر این است که برای هر گروهی، ابزار مبارزاتی متناسب با آن لازم است.
چگونگی عکس العمل مخاطب
مخاطبین وقتی مطالبی غیر متناسب با خود و زندگی خود میشنوند، احساس میکنند، آن سخنان درد آنها را دوا نخواهد کرد و مفید نیست، پس به مطالب سخنران گوش نمیدهند. و اینجاست که مبلّغ و روحانی، شخصیت خود را کوچک کرده است، زیرا در چنین حالتی، مستمعین یا چرت میزنند، یا با هم سخن میگویند، یا رفت و آمدهای غیر معمول دارند.