گلستان سخنوران - جلد دوم صفحه 72

گیاه و درخت نیاز به خاک عمیقی دارد که برای پذیرش ریشه ها و ذخیره آب و تغذیه گیاه آماده باشد.

این گونه است اعمال ریاکارانه و انفاقهای آمیخته با منت و آزار که از دلهای سخت و قساوتمند سرچشمه می گیرد و صاحبانش هیچ بهره ای از آن نمی برند و تمام زحماتشان بر باد می رود.

و در پایان آیه می فرماید: و خداوند گروه کافران را هدایت نمی کند (وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْکافِرِینَ ).(1)

گلستان سخنوران، 110 مجلس سخنرانی مذهبی ؛ ج 2 ؛ ص81

اره به اینکه خداوند توفیق هدایت را از آنها می گیرد چرا که با پای خود، راه کفر و ریا و منت و آزار را پوییدند، و چنین کسانی شایسته هدایت نیستند، و به این ترتیب انفاقهای ریائی و آمیخته با منت و آزار، همه در یک ردیف قرار گرفته اند.

در آیه بعد مثال زیبای دیگری برای نقطه مقابل این گروه بیان می کند، آنها کسانی هستند که در راه خدا روی ایمان و اخلاص، انفاق می کنند، می فرماید: و مثل کسانی که اموال خود را برای خشنودی خدا و استوار کردن (ملکات عالی انسانی) در روح خود انفاق می کنند، همچون باغی است که در نقطه بلندی باشد، و بارانهای درشت و پی در پی به آن برسد (و به خاطر بلند بودن مکان، از هوای آزاد و نور آفتاب به حد کافی بهره گیرد و آن چنان رشد و نمو کند که) میوه خود را دو چندان دهد.

سپس می افزاید: و اگر باران درشتی بر آن نبارد لا اقل بارانهای ریز و شبنم بر آن می بارد و باز هم میوه و ثمر می دهد و شاداب و با طراوت است

و در پایان می فرماید: خداوند به آنچه انجام می دهید آگاه است (وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ).

او می داند آیا انفاق انگیزه الهی دارد یا ریاکارانه است، آمیخته با منت و آزار است یا محبت و احترام.

تشبیه عمل ریاکارانه به قطعه سنگی که قشر نازکی از خاک روی آن را پوشانیده

1- امینی گلستانی، محمد، گلستان سخنوران، 110 مجلس سخنرانی مذهبی، 2جلد، سپهر آذین - قم - ایران، چاپ: 1، 1393 ه.ش.