راه وحدت امت اسلامی صفحه 112

در این زمینه، احادیث و روایت های بسیاری وجود دارد که ما به این تعداد بسنده می کنیم.

آیا میت با گریه عزاداران عذاب می شود؟

در کتاب های صحیح مسلم و بخاری با تعابیر گوناگون چنین آمده است: «

اِنَّ المَیِّتَ یُعَذَّبُ بِبُکاءِ اَهْلِه عَلَیْه » ؛ «

بِبَعضِ بُکاءِ اَهْلِه عَلَیْه » ؛ «

بِبُکاءِ الْحَیِّ » ؛ «

یُعَذَّبُ فِی قَبْرِه بِما نیح عَلَیْهِ » و نیز، «

من یُبکَ عَلَیه یُعذَّب » (1)که همه این روایت ها، حاکی از خطاهایی است که راوی آن را مرتکب شده و دلیل عقلی و نقلی خطا بودن آن را ثابت می کند.

فاضل نووی در شرح صحیح مسلم ضمن نقل این روایت ها می گوید:

همه این روایات از عمربن خطاب و فرزند او عبدالله، روایت شده و عایشه، همه آنها را رد کرده و گفته است: آنان دچار نسیان و فراموشی شده و به همین جهت به خطا رفته اند و در جواب آنها باید گفت، قرآن می فرماید: سنگینی عمل کسی را دیگری به عهده نمی گیرد و مسئولیت ندارد. (2)

ابن عباس نیز، منکر این روایت ها شده و راویان آن را خطاکار شمرده است. تفصیل سخن ابن عباس در دو کتاب صحیح و شرح آنها آمده است. (3)

عایشه و عمر نیز، پیوسته در این مسئله، اختلاف نظر داشتند. عایشه تا زنده بود بر سوگ پدر، نوحه سرایی و عزاداری می نمود. به هر حال، تفصیل مسئله را در

1- صحیح مسلم، ج ٢، ص ٣٢٨، ح ١6.
2- شرح صحیح مسلم للنووی، ج 6، ص 4٨٢؛ انعام: ١64.
3- شرح صحیح مسلم للنووی، ج 6، ص ٢٨٢ - ٢٨٣؛ صحیح مسلم، ج ٢، ص ٣٣١، ح ٢٢ و رجوع، شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ٢، ص٧5.