آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 10

می شود، بدیهی است این سکوت نمی توانست تا همیشه ادامه یابد. آن گاه که جریان باطل تمام حجاب ها را کنار بزند و به شفافیت برسد، برای حفظ جریان تاریخی حق باید به پا خاست.

این قیام از منظر غیبی کاملاً پیش بینی شده بود و خبرهای فراوانی حتی در منابع اهل سنت درباره این پیش بینی ها وجود داشت، اما این آگاهی غیبی، هدف و علت قیام حضرت نبود، بلکه این آگاهی، نوعی ابلاغ مأموریت بود تا اهداف کلان جبهه حق محقق شود.

بدین دلیل، امام در دوران امامت، دو مرحله و سیاست کلی را به اجرا گذاشت. در آغاز، به مدت نه سال و نیم پای بند صلح بود و تا آخرین لحظه زنده بودن معاویه دست به شمشیر نبرد تا در برابر تمام خیانت ها و جنایت ها و دروغ و تزویرهای معاویه، صداقت، امانت و جوان مردی اهل بیت را نشان دهد. آن گاه که با مرگ معاویه، جبهه حق دیگر هیچ تعهد و پیمانی نداشت و جبهه باطل هم با تمام قوا با کنار زدن چهره ریا و تزویر، آشکارا به مصاف حق آمد، قیام باید صورت می گرفت.

نتیجه قیام در آن شرایط غربت و مهجوریت اجتماعی، پایانی جز شهادت نداشت و نه تنها امام، بلکه بسیاری از صحابه و تابعین بر اساس اخبار غیبی و بسیاری از افراد هوشمند جامعه بر اساس محاسبه موازنه قوا و جهت گیری حوادث، از این پایان، واقف بودند. البته بر اساس این پایان بندی قطعی نباید میان سیر و پایان حوادث با هدف کلی قیام خلط کرد. به این معنا که غایت مرحله ای قیام، شهادت بود، اما هدف قیام منحصراً شهادت نبود.

جدول واکنش های اجتماعی نسبت به خروج امام حسین علیه السلام از مکه

جوامع اسلامی مطرح در آن زمان

واکنش های اجتماعی

مکه و مدینه

حجاز پس از رحلت پیامبر و تحت تأثیر خاطرات خوش فتوحات در زمان خلیفه اول و دوم، به گونه ای تاریخی و نهادینه شده، از اهل بیت فاصله گرفته بود. با وجود اقامت طولانی اهل بیت پیامبر در مدینه یا مشارکت هر ساله امامان معصوم در حج، هیچ گاه مردم آن به اهل بیت روی خوش نشان ندادند.