آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 11

خروج امام از مدینه و ورود به مکه و سپس خروج از مکه، کمترین بازتاب را در جامعه اسلامی حجاز نداشت.

بصره

پس از ماجرای جنگ جمل، همواره اقلیتی محدود از شیعیان در بصره بودند، ولی در آن زمان ها شهری عثمانی مسلک بود. اندک شیعیان ساکن در آن هم زیر سرکوب شدید زیاد و ابن زیاد (به مدت دو دهه) دچار پراکندگی و آسیب های فراوان شدند.

کوفه

کوفه، مهم ترین شهر عراق و کانون تحولات آن بود. این شهر، کانون بیشترین تجمع قبایلی بود که گرایش های شیعی داشتند. در آن سال ها قبایل شیعی در کوفه نسبت به دیگر مسلمانان (اهل سنت) در اقلیت بودند. این اقلیت بزرگ در سال های حکومت زیاد تا ابنزیاد، ضربه های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی فراوانی را متحمل شدند.

با شنیدن خبر آغاز قیام امام حسین علیه السلام دعوت و نامه نگاری را آغاز کردند. دعوتی که در آغاز صرفاً شیعی بود، ولی کمی بعد امواج گسترده ای از اهل سنت (اکثریت اجتماعی کوفه و شامل تمامی جریان ها به جز امویان و خوارج) را هم با خود همراه کرد.

تحلیل اجتماعی قیام امام حسین علیه السلام از منظر آیات تلاوت شده امام در طول سفر

تحلیل اجتماعی قیام امام حسین علیه السلام از منظر آیات تلاوت شده امام در طول سفر

امام حسین علیه السلام هنگام خروج از مدینه، آیه 21 سوره قصص و هنگام ورود به مکه، آیه 22 همین سوره را تلاوت کرد. در طول سفر هم آیه 227 انبیا را تلاوت فرمود.

این آیات و نمونه های دیگر نشانه مهجوریت و غربت امام در جامعه است. معنی این سخن آن است که در برابر نبوت 10 ساله پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در جامعه مدینه که با فرود و فرازهای بسیار همراه بود، نظام خلافت در فرصت 50 ساله با اجرای انواع سیاست ها و طرح های فکری، فرهنگی، اجتماعی، نظامی و اقتصادی توانسته بود جامعه تازه و نوپای مدینه را کاملاً استحاله کند. به همین دلیل، پس از نیم قرن، اکثریت مردم مدینه در مواجهه با فریادها و دعوت های پیاپی نواده پیامبر، بی اعتنا بودند و ایشان را در گرداب حوادث تنها گذاشتند.