آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 140

سیدالشهدا داشته باشند. از این رو، نتوانسته اند هدف را کلان و جامع تعریف کنند و به دلیل تعریف ناقص هدف، باعث تقلیل ارزش حماسه عاشورا شده اند.

در برخی از این نظریه ها بین نتایج با هدف یا بین روش ها و تاکتیک ها و انتخاب ها با هدف خلط شده است. مثلاً شهادت انتخاب امام بود، ولی هدف نهایی امام نبود، بلکه روش و تاکتیک امام بود. برای شناسایی هدفی که جامع و کامل باشد، به نظر می رسد باید به کمک فرهنگ جامع سخنان اهل بیت درباره عاشورا به این حماسه از منظر فلسفه تاریخ نگریست. وقتی تا پیش از عاشورا، همه انبیا و اولیا به آن نگریسته و برای آن گریسته اند (و البته این گریه صرفاً گریه ای عاطفی نبوده است) و پس از عاشورا هم همه امامان بر محمل ارزش ها و دست آوردهای آن به احیای اسلام و تشیع پرداخته اند، یکی از مهم ترین فلسفه های ظهور هم فریاد انتقام عاشوراست. همچنین هویت تاریخی تشیع با عاشورا و انتظار تعریف می شود. از این رو، علم تاریخ از منظر مبحث فلسفه تاریخ می تواند بهترین روش برای غایت شناسی و هدف یابی عاشورا باشد.

در این روش، با کمک زیارات عاشورایی و زیارات مهدوی همانند زیارت عاشورا و اربعین به ویژه بر اساس نگاه فلسفه تاریخی دعای ندبه ابتدا سعی می شود فلسفه تاریخ از منظر دین حق، بررسی و محوریت تاریخ بر اساس درگیری حق و باطل مطالعه شود. این درگیری از هبوط آدم آغاز شده و شامل دو دوره کلی یعنی دوره پیامبران و امامان است و هدف نهایی آن، تحقق بهشت زمینی ظهور بر محوریت معنویت و عدالت جهانی است. در این نگاه کلان به تاریخ، نقش عاشورا پس از خاتمیت تعریف شده است. یعنی وقتی دین حق به کمال و جامعیت خود رسید، جریان تاریخی باطل در گسترده ترین برنامه ریزی و تلاش سعی کرد تا با کمک جنگ دین علیه دین، این دین حق را برای همیشه نابود سازد.

حماسه عاشورا که نقطه اوج مظلومیت و غربت ولیّ خدا و اوج فداکاری، ایثارگری و حماسه آفرینی اوست، باعث می شود در بزنگاه و مصافی مهم با تقدیم فدایی عظیم باعث ماندگاری حق گردد. آن گاه به پشتوانه این وضعیت تلفیقی حماسه و مظلومیت، بازسازی جبهه و جامعه حق صورت بگیرد تا در نهایت، حق و حقیقت در رشد تدریجی خود به ظهور جامع و کامل برسد.