آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 149

جلوه های قیام سیدالشهدا علیه السلام ، انجام دادن تاکتیک ها و برنامه های ناگهانی و غافل گیر کننده است. آیا این تصمیم گیری ها را در چارچوب برنامه ریزی کلان امام می توان قرار داد یا اینکه آنها اقدام هایی ناگهانی، انفعالی و بدون برنامه بوده اند؟

میان برنامه

میان برنامه

1 2. سیدالشهدا علیه السلام و برنامه ریزی کلان دوران امامت

پس از شهادت امام مجتبی علیه السلام و آغاز امامت سیدالشهدا علیه السلام ، جمعی از شیعیان کوفه به تصور اینکه صلح نامه امام حسن علیه السلام منحصر به ایشان است و با شهادت ایشان، دیگر جایی و معنایی برای این صلح نامه وجود ندارد، به امام نامه ای نوشتند. آنها ضمن اعلان آمادگی خود، امام را به قیام فرا خواندند. امام در پاسخ به آنها اعلام کرد تا زمانی که معاویه زنده است، قرارداد صلح پابرجاست و پس از مرگ او تدبیر دیگری خواهد اندیشید.

این نامه در آغاز امامت سیدالشهدا علیه السلام گویای برنامه ریزی کلان دو مرحله ای امام برای دوران امامتش بود. برنامه ای دو مرحله شامل تقیه و انتظار و آن گاه قیام. مبنای این برنامه ریزی دو مرحله ای امام، نگاه تلفیقی به جوامع مختلف حق و باطل بود. از منظر امام، تا معاویه زنده بود، هنوز یکی از طرف های معاهده زنده بود و نقض آن، بهانه ای تاریخی به دست معاویه می داد. به ویژه آنکه معاویه در دوران زندگانی امام مجتبی علیه السلام خیلی دست به عصا حرکت می کرد و جرئت اجرای بسیاری از برنامه هایش را نداشت. از این رو، امام با استمرار بخشی به صلح نامه برادر منتظر بود معاویه در شرایط جدید، چهره باطنی خود را به نمایش بگذارد.

دقیقاً پس از شهادت امام مجتبی علیه السلام ، طرح های گسترده معاویه برای شیعه ستیزی در عراق و اجرای گسترده لعن و سبّ امیرمؤمنان علی علیه السلام به اجرا گذاشته شد. در نهایت هم طرح او برای جانشینی یزید به جای خود در کمال خفقان و با در پیش گرفتن سیاست های زر، زور و تزویر به جامعه اسلامی تحمیل گردید.

امام در این دوران در تلاش است تا با سیاست تقیه و انتظار، جامعه حداقلی حق را حفظ کند و آن گاه که پس از مرگ معاویه، چهره باطنی باطل در قالب خلافت نامشروع یزید آشکار می شود، ایشان به راحتی بتواند علیه باطل، بطلان، فساد، انحراف و انحطاط