آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 208

شرایط به طور نسبی آماده می شود، او عرصه خطابه و بیان و رسالت انتقال پیام را به ولیّ زمانش، حضرت زین العابدین علیه السلام واگذار می کند و این گونه است که در شام، شاهد اولین و آخرین خطبه مفصل امام سجاد علیه السلام در دوران اسارت هستیم؛ خطبه ای که حضرت زینب علیها السلام ، زمینه ساز آن بود.

دو بازتاب نقش خاکستری بانوان در جامعه یزیدی

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وقتی مدینهالنبی را پایه گذاری کرد، کوشید به طراحی الگوی جامع و کامل یک خانواده اسلامی در قالب ازدواج و زندگانی حضرت علی علیه السلام و حضرت زهرا علیها السلام بپردازد. در این خانه و خانواده، با اینکه نقش ها از همدیگر تفکیک شده بود، از جهت شخصیتی و ظرفیت های رشد و تعالی، فرصت ها برای زن و مرد برابر بود. مدیر خانه، بانویی بود دانشمند، دارای مهارت های بیانی و علمی و مدیریتی، پرهیزکار و دارای حضور اجتماعی مناسب همراه با حیا و حجاب و عفاف. این بانوان گه گاه در حادثه ای همانند ماجرای مباهله، پیش روی دوست و دشمن، به معیار و ملاک حقانیت تبدیل می شدند یا با حضور و سخنرانی منحصر به فرد خود تاریخ ساز شدند یا مدیریت پشت جبهه جنگ به عهده آنها بود.

پس از رحلت پیامبر اکرم علیه السلام و بازگشت تدریجی ارزش های جاهلی در دوران خلافت خلفا، اگر چه زنان گاهی در صحنه فتوحات نقشی داشتند، برای رشد و تعالی معنوی اخلاقی و به ویژه علمی و دینی زنان، طرح و برنامه ای ایجاد نشد. آن گاه که نظام شهری مثل کوفه و بصره ایجاد شد، زن کوفی و یا زن بصری، زنی بود که غالباً دنیایش در محدوده خانه اش می گذشت و تمام تلاش او تشویق همسران دنیازده برای تحصیل رفاه بیشتر بود. در آستانه قیام سیدالشهدا علیه السلام ، نه در مدینه، نه در مکه و نه حتی در بصره و کوفه، زنانی نبودند که از جهت علمی و دینی یا اجتماعی بتوان آنها را شایسته توجه دانست. حجاز، شاهد انبوه زنانی است که همانند مردمان خود، ساکت و بی اعتنا از کنار تحولات جاری می گذشتند. در کوفه هم اگر در دوره ای، مردان تحت تأثیر هیجانات اجتماعی یا سخنرانی ها قرار می گیرند، گه گاه بی تدبیری و بی بصیرتی این زنان به حدی می رسد که آنها از یک سو، همسرانشان را تشویق می کنند به جنگ امام بروند تا به غنیمت برسند با