آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 257

ب) همچنین انبوه روایات نبوی و علوی در مورد پیش گویی رخداد عاشورا است که شامل این ابعاد حادثه است. اصل رخداد، رهبر حق در آن حادثه، رهبران باطل مستقیم و غیرمستقیم، مکان حادثه، پی آمدهای یاری یا ترک یاوری حق، زمان تقریبی و... .

ج) خطبه ها و سخنان سیدالشهدا علیه السلام در طول قیام خود برای یادآوری با رویکرد تحقق ایمان در افراد و جامعه درباره این روایات است:

امام حسین علیه السلام در طول مسیر قیام از مدینه تا کربلا هرگاه با شخص یا گروهی روبه رو می شد، یکی از محورهای فعالیتش، معرفی خود بود، به گونه ای که در نقطه اوج آن در روز عاشورا اهتمام بسیار در باز شناسی شخصیت و مقام خود حتی از منظر شخصیت نسبی دارد. گاه پژوهشگر امروزی در این نوع رفتار امام به حیرت می افتد که این همه تمرکز امام بر روی شخصیت نسبی و خانوادگی شان، آن هم برای کوفیان برای چیست؟

چرا به جای اینکه برای آنها از معارف استدلالی یا تحلیل های سیاسی بگوید، از حسب و نسب خود و پدر و مادر و عمو و جد خود می گوید. در مقابل، گویا اتاق فرماندهی لشکر کوفه هم از همین قدرت مانوردهی امام حسین علیه السلام و استمرار آن وحشت دارد. از سویی دیگر، اگر گه گاه اندک تحول ایمانی در برخی افراد هم رخ می دهد، به دلیل همین نسبت امام حسین علیه السلام است. پس این منظر باید چیزی فراتر از یک معرفی فامیلی یا خانوادگی باشد و در این حسب و نسب باید تمام هویت امام نهفته باشد که از یک سو، عامل تفکر برانگیزی و تحول ایمان است و از سویی دیگر، باعث وحشت دشمن می گردد. برای نمونه طلیعه اولین خطبه امام علیه السلام در صبح عاشورا چنین است:

و اما بعد، پس نسب من را بررسی کنید و ببینید من کیستم. سپس به خود باز آیید و خویشتن را نکوهش کنید. بنگرید آیا رواست که مرا بکشید و حرمتم را هتک کنید؟ آیا من فرزند دختر پیامبر شما و فرزند وصی و پسر عموی پیامبر شما و فرزند اول مؤمن به خدا و اول تصدیق کننده به آنچه پیامبر از جانب خداوند آورده است، نیستم؟ آیا حمزه سیدالشهدا، عموی پدرم و جعفر طیار ذوالجناحین، عموی من نیست؟ آیا این سخن پیامبر صلی الله علیه و آله درباره من و برادرم نیست آنکه پیامبر درباره او و من فرمود: «آن دو سرور جوانان بهشت هستند؟»(1)

1- تاریخ طبری، ج 3، ص 318.