آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 294

رسیدند، در کربلا ماند و چون امام تنها ماند، او نزد امام آمد و با یادآوری شرطش از امام اجازه گرفت و سوار بر اسبش پا به فرار گذاشت.(1)

ب) شخصیت های بی اعتنا و خنثی

همانند تمامی بنی هاشمی که امام را تنها گذاشتند و یاری نکردند و در مراحلی سعی کردند در مقام کارشناسی به وعظ و نصیحت امام بپردازند. کسانی همانند ابن عباس که نه تنها امام زمان را خود یاری نکرد، بلکه هیچ یک از فرزندانش را هم همراه امام نفرستاد.

عبدالله بن عمر نیز در تاریخ به شخصیتی ساکت و مطیع و آرام و پیرو هرگونه حاکمی ستمگر توصیف شده است. سکوت و گوشه گیری او بهترین کاربرد تبلیغی را جبهه باطل داشت.

وضعیت سیاه

الف) شخصیت پیشرو و جریان ساز برای باطل؛

ب) شخصیت دنباله رو کامل از باطل

الف) شخصیت پیشرو در باطل

همانند شمر بن ذی الجوشن: او که سابقه ای از خارجی گری داشت، در دوران معاویه به گروه امویان کوفه می پیوندد و در برخی رویدادهای کوفه همانند رخداد دستگیری حجربن عدی اسمش به چشم می خورد، ولی هیچ گاه مقام مهمی با وجود آقازاده های شهر به او نمی رسد. با ورود ابن زیاد به کوفه جزو اطرافیان او می گردد، ولی با وجود اشراف چندان توجهی به او نمی شود تا اینکه با اعزام تدریجی اشراف و آقازاده ها به جنگ امام و خلوت شدن قصر ابن زیاد، او به چشم می آید. پس سعی می کند نقش فعالی به عهده بگیرد تا اینکه نامه عمر سعد از کربلا می رسد که بوی مصالحه می دهد. ابن زیاد مردد است چه کند. با سخنان آتشین خود، خباثت و خشم ابن زیاد را شعله ور می کند و باعث نوشته شدن نامه نابودی و کشته شدن امام می شود. آن گاه مأمور می گردد همراه هزار نفر به عنوان لشکر احتیاط و ویژه به کربلا بیاید تا اگر عمرسعد در

1- تاریخ طبری، ج 3، ص 329.