آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 296

اساس روایات محاسبه نفس، هر شب به محاسبه خود می پردازند و تلاش می کنند. هر دو روزشان یکسان نباشد. اگر انسانی از یکنواختی گریخت و برای خود طرح و برنامه داشت، می تواند با گریز از روزمره گی که شرایط جامعه فراهم می کند، به شخصیتی فرصت ساز تبدیل گردد؛ یعنی از هر لحظه و هر چیز برای رشد و ترقی خود استفاده کند و حتی از شکست ها یا بحران ها پلی بزند به سوی موفقیت و پیشبرد اهداف خودش.

گروه دوم کسانی هستند که اگر این طرح و برنامه را برای خود نداشت، حداقل باید زرنگ باشد؛ چرا که کنش ها و واکنش های اجتماعی قطعاً و گه گاه شرایط ویژه و حساسی را برای او فراهم می کند که می تواند با شکار آنها زمینه را برای جهش های خود فراهم کند. البته این گروه باید هوشیار باشند که به فرموده روایات، فرصت ها همیشگی و ماندگار نیستند و چون ابر بهاری به شتاب می آیند و سریع می گذرند.

گروه سوم، کسانی هستند که نه در تلاش هستند فرصت ساز باشند و نه همانند گروه دوم به رصد و کمین فرصت های موجود می نشینند، بلکه با اصرار بر روزمره گی خود به هرچه فرصت است، پشت پا می زنند و از دگرگونی و تحول در خود یا اطراف خود گریزانند. البته در مقام فرصت سازی هم دو رویکرد وجود دارد؛ در مسیر حق یا مسیر باطل. با این نگاه به نظاره عاشورا می نشینیم:

در محضر سخن و سیره امام

٭ سخن امام با عمر سعد در دیدار و مذاکره شبانه در کربلا

ای ابن سعد، وای بر تو! آیا از خدایی که باز گشت به سوی اوست، نمی ترسی؟ آیا من را می شناسی که کیستم که با من قصد جنگ داری؟ بیا اینان را رها کن و با من باش؛ چون این کار، تو را به خداوند نزدیک می کند.(1)

٭ سخن امام در دیدار با عبیدالله بن حر جعفی

بدان که خداوند در برابر گناهان روز های گذشته عمرت از تو باز خواست می کند و من اکنون تو را به توبه ای فرا می خوانم که همه گناهانت را بشوید. تو

1- البدایه و النهایه، ج 8، ص 189.