آیین برنامه سازی درباره ایام محرم صفحه 7

10 سال دوران امامت حضرت (50 تا 61 ه .ق)

خلافت معاویه، خلافت یزید

در دوره 20 ساله تلاش معاویه برای اجرای مرحله دوم اموی سازی (پس از دوران خلفا)، بن مایه ها و فرهنگ اسلامی به گونه ای تغییر یافت که در نهایت، جامعه اسلامی به جامعه ای سرسپرده و کاملاً مطیع امویان تبدیل می شود و به تدریج با سیاست محو ارزش های اسلامی همراه می گردد.

تحولات اجتماعی معاصر زندگانی امام علیه السلام

جامعه شیعه

مسئله امامت و ولایت پس از خاتمیت روح تعالیم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بود، ولی فقط عده ای از خواص صحابه پیامبر به این آموزه اصلی اسلام ایمان آوردند. (سفر امام علی علیه السلام به یمن هم به دستور پیامبر بذر محبت اهل بیت علیهم السلام را در برخی قبایل یمن پاشید). رحلت پیامبر و غصب خلافت با هدف نابودی اهل بیت و صحابه علوی بود. البته این صحابه با مدیریت امیرمؤمنان علی علیه السلام سه مرحله از تقیه را تجربه کردند: تقیه حفاظتی (زمان ابوبکر)، تقیه مدارایی (زمان عمر) و تقیه نفوذ و اثرگذاری (اواخر دوره عمر و دوران عثمان).

بازتاب این مدیریت پنهان، خیزش جامعه اسلامی پس از 25 سال با شعار عدالت خواهی بود.

خلافت امیرمؤمنان علی علیه السلام با ترکیب خواص شیعی و قبایل دارای گرایش های اهل بیتی باعث پیدایش اولین جوامع شیعی بر محوریت حضرت علی علیه السلام در کوفه شد. این جامعه نوپا و در اقلیت در زمان معاویه با هجوم ها و تهدیدهای فراوانی روبه رو گشت تا جایی که این جامعه پراکنده، مثله شده و دچار انقطاع از امام در مدینه نتوانست جز در قالب نیروهای پراکنده (50 یاور کوفی امام) از امام حسین علیه السلام در کربلا حمایت کند.

جامعه اسلامی

اعراب پراکنده جزیره العرب بهتدریج و با واهمه از جهاد مسلمانان با آنها مسلمان شده بودند. آنها نیازمند برنامه های تربیتی و فرهنگی و اجتماعی بر مبنای دین اسلام پس از پیامبر بودند، اما غصب خلافت و آزاد گذاشتن اعراب