تفسیر مقدماتی قرآن کریم صفحه 172

توضیح

خداوند در این پس از ذکر نام خدا، «عطای فراوان به پیامبر صلی الله علیه و آله » را یادآور می شود و می فرماید: «(ای پیامبر) ما به تو خیر فراوان عطا کردیم (و فاطمه و نسل پر برکت و نهرهای بهشتی و حوض کوثر عنایت کردیم،) پس برای پروردگارت نماز بگزار و (شتر) قربانی کن تا شکر نعمت او را را به جا آوری)». در آیه پایان سوره به «انقطاع نسل دشمنان» اشاره می کند و به رسول خدا صلی الله علیه و آله این گونه «دلداری» می دهد: «فقط دشمن کینه توز تو بریده نسل است. (و پایدار و پر برکت نخواهد بود.)»

واژه شناسی

1. کوثر: از مادّه «کثر» به معنای فراوانی است، و کوثر مبالغه در کثرت است؛ یعنی چیزی که تا آخرین حد زیاد شده است؛ (1)

2. نحر: در اصل به معنای محل گردنبند (در سینه) است. این واژه برای اشاره به کشتن شتر به کار می رود. (2) (چون کارد را بر نحرگاه او فرو می کنند)؛

3. شانئک: از مادّه «شنأ» به معنای بُغض، کینه و دوری جستن است. «شأنء» که اسم فاعل است، به معنای کینه توز می آید؛ (3)

4. ابتر: از مادّه «بَتَر» به معنای بریدن و قطع کردن است. این واژه معمولاً در مورد قطع دُم حیوانات به کار می رود؛ بنابراین «ابتر» به معنای حیوان دم بریده است؛ سپس در معنای آن توسعه داده شده و به افرادی که فرزند ندارند نیز، ابتر گفته شده است. (4)

نکته ها و اشاره ها

1. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله دو پسر از خدیجه داشت که به نام قاسم و طاهر (عبداللّه) خوانده

1- (1) . مفردات، مادّه کثر؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج10، ص26
2- (2) . مفردات، مادّه نحر
3- (3) . همان، مادّه شنأ؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج6، ص124
4- (4) . همان، مادّه بتر؛ همان، ج1، ص208