تفسیر مقدماتی قرآن کریم صفحه 62

و نابخردانه است. در این آیه، معنای اوّل مراد می باشد؛

3. فاسق: در اصل به معنای بیرون آمدن هسته میوه از پوسته آن است؛ (1) از این رو به هر کس که از قلمرو فرمان و احکام الاهی خارج و نافرمانبردار شود، فاسق گویند.

نکته ها و اشاره ها

1. از این آیه و آیه پس از آن استفاده می شود که گروهی از مسلمانان اصرار داشتند پیامبر صلی الله علیه و آله طبق خبر ولید فاسق عمل کند و با قبیله «بنی مصطلق» بجنگد؛ در آن صورت مصیبت دردناکی به بار می آمد و سرانجامش پشیمانی بود؛

2. برخی از دانشمندان اسلامی برآنند که این آیه دلیلی بر حجّیت خبر واحد است؛

یعنی اگر فاسقی خبر آورد، نپذیرید و جست وجو کنید تا حقیقت برای شما روشن شود. مفهوم این سخن آن است که اگر شخص عادلی برای شما خبر آورد، آن را بپذیرید. (2) این یک امر عقلایی است؛ چرا که بسیاری از مسائل زندگی بشر مبتنی بر خبرهای واحد است که افراد مورد اطمینان حکایت می کنند؛ این کار عملی سفیهانه شمرده نمی شود؛

3. معیار در پذیرش خبر، اعتماد و اطمینان است. گاهی این اطمینان از گوینده عادل یا مورد وثوق حاصل می شود و گاهی از قراین دیگر به دست می آید؛

4. این آیه به مسلمانان هشدار می دهد که خبرهای غیرموثّق را نپذیرند و اگر آورنده خبر مورد اطمینان نبود، و جست وجو کنند. آری، تکیه بر اخبار دروغ و شایعات، یکی از حربه های قدیمی طاغوتها و استعمارگران امروزی است که با