رسانه و هنر اسلامی صفحه 118

و موجب انتقال و تبدیل جوامع روستایی به جوامع شهری شده اند. در واقع، یکی از مهم ترین کارکردهای رسانه ها، ایجاد هویت جمعی یا هویت فرهنگی است و افراد در جامعه ای که از رسانه های مشترک بهره می برند، هر چند زبان، نژاد، جغرافیا، مذهب و آداب و سنت متفاوتی دارند، از علایق، سلیقه ها و دغدغه های مشترک برخوردار می شوند و با یکدیگر، وحدت فکری، رفتاری و احساسی پیدا می کنند و رفتار و منافع گروهی و مشترک می یابند. پس تلاش می کنند به قواعد جمعی و همگانی تن دهند. به همین دلیل، یکی از جامعه شناسان می گوید: «ارتباطات میان فردیت ها و تمایزات مردم و فرهنگ، نژاد، مذهب، قومیت ها، گروه ها و ملیت های آنها، پایه توافق جمعی در جوامع مدرن پرجمعیت است.»(1) مک لوهان که از نظریه پردازان عرصه رسانه و جریان نوگرایی است و جمله معروفش: «رسانه همان پیام است»، شهره عام و خاص شده است، در تبیین این سخن، بر این باور است که وسایل ارتباط جمعی می توانند سبک روابط انسانی را شکل دهند و نوعی الزام به رویکرد و الگوی خاص زندگی را دامن بزنند و عادت و سبک زندگی مردم را به وجود آورند.(2) به همین دلیل، آگاهی بخشی و انتقال مفاهیم یکی از مهم ترین عناصر رسانه هاست که هر چند در وسایل ارتباطی سنتی و مدرن وجود دارد، با رسانه های جدید، تحولی جدی پیدا کرده است.

در گذشته، حوزه ارتباطات و استفاده از رسانه ها بسیار محدود و وابسته به مجموعه اندکی بود. انسان ها در گذشته، دور یکدیگر می نشستند و به رد و بدل افکار و اعتقادات می پرداختند. امروزه با تحول در وسایل