رسانه و هنر اسلامی صفحه 140

رسانه ها و ضمیر ناخودآگاه

رسانه ها و ضمیر ناخودآگاه

در رسانه های سنتی و وسایل ارتباطی که مبتنی بر رابطه من تویی و نسبت میان گوینده و گیرنده پیام بود، صرفاً به آموزش های گفتاری و مستقیم توجه می شد. امروزه رسانه ها در زمینه های متفاوت به ویژه در عرصه های هنرهای نمایشی، موسیقایی و تجسمی توانسته اند قلمرو نفوذ خود را گسترش دهند و زمینه های بیشتری را در دست گیرند. روزگاری، کبوتر نامه رسان، اسب و چارپایان، از اولین ابزارهای رسانه ای برای رساندن پیام بودند. به تدریج، با کشف رسانه های الکتریکی همچون ماشین چاپ، تلگراف و تلفن و...، ارتباطات مستقیم وارد عرصه جدیدی گردید و فاصله زمانی در خبررسانی میان جوامع در نوردیده شد. تا قرن بیستم، اعتقاد و روش این بود که شیوه خبررسانی و آموزش به صورت مستقیم به مخاطب عرضه می گردید و او خبرها، اطلاعات، اندیشه ها و آموزش ها را مستقیم می شنید و می دید. حال یا آنها را می پذیرفت یا مردود می دانست و نمی پذیرفت. در اوایل قرن بیستم، شیوه های آموزش و اطلاع رسانی در جوامع به کمک رسانه ها تغییر کرد و به فرآیند آموزش در رسانه ها به صورت غیر مستقیم و با تأثیر بر ضمیر ناخودآگاه انسان ها توجه صورت گرفت، به طوری که توده مردم در بسیاری از موارد بدون آنکه بدانند، در حال الگوبرداری از مجموعه ای از سلیقه ها و امیال سازندگان برنامه ها هستند و القاهای غیر مستقیم را دریافت می کنند. برای مثال، در یک آزمون ساده می توان اثبات کرد که اگر امروزه مخاطبان فارسی زبان در مدت سه ماه، روزی یک ساعت، اخبار فارسی را از کانال های خبری BBC و VOA یا دیگر کانال های فارسی زبان مشاهده کنند یا کودکان مدتی کوتاه، به بازی های رایانه ای با موضوع و زمینه ضد شرقی و ضد