رسانه و هنر اسلامی صفحه 151

می رفت و نزد هایدگر به معنای کوشش در فهمیدن متن و نزدیک شدن به جهان و عالمی است که متن در آن تحقق یافته است. همچنین نزد گادامر به معنای روشی است که با هم افقی میان تأویل گر و متن و در هم آمیختن انتظارات و سلیقه های ما با دیدگاه های موجود در متن یا مکالمه میان گذشته و اکنون صورت می پذیرد که با کمک جستن از تأویل، به بحث از حقیقت در حدی وسیع و گسترده، بدون تعیین حقیقت نهایی می پردازد.

در مطالعات زبان، برای تفسیر گزاره یا اثر هنری از دو شیوه سمانتیک(1) و هرمنوتیک نیز استفاده می شود. در شیوه سمانتیک یا معنا شناسی، به تفسیر و بیان دلالت لفظی، واژگانی و ساختار دستوری و نحوی یک گزاره یا اثر هنری پرداخته می شود، اما در شیوه هرمنوتیک، به چیزی فراتر از مفهوم ظاهری آن توجه صورت می گیرد و کوشش می شود تا مدلول و حقیقت الفاظ و جنبه های مستور و پنهان آنها کشف و تفسیر گردد. از این رو، در فهم هرمنوتیک از یک اثر به مؤلفه هایی همچون نشانه (علامت یا پیام)، مفسر و مخاطب توجه می شود. برای فهم دقیق آن، به جهانی که فرد در آن می زید و آن را به وجود آورده است، نزدیک می شویم. از این منظر، فهم یک اثر در علوم انسانی نیازمند تفسیر(2) است و نمی توان در آن همچون علوم طبیعی به سوی تبیین(3) رفت.

در تفسیر هرمنوتیک از متن که به معنای پرده برداشتن از متن و محتوای آن و دسترسی به مفاهیم و معانی لایه های درونی پدیده و تفسیر عمیق تر از موضوع است، مسمّی و حقیقت مفاهیم و معانی که در ظاهر، خود را

1- Semantic.
2- Interpretation.
3- Explication.