رسانه و هنر اسلامی صفحه 171

رابطه نمادهای اسلامی با رسانه و هنر

رابطه نمادهای اسلامی با رسانه و هنر

در دهه های گذشته، در ساخت برخی از فیلم های نمایشی در سینما و صدا و سیما، کاربرد غیرمنطقی، باورناپذیر و مستقیم مفاهیم دینی چه در متن داستان و چه در عناصر پیرامونی درام همچون دیالوگ ها، نمادها، فضا، دکور، صحنه پردازی و دیگر عناصر فیلم، نه تنها کارکرد خوبی برای ترویج و تبلیغ دینی نداشت، بلکه تأثیر معکوس گذاشت. در واقع، به جای به کارگیری مفاهیم دینی در ضمن داستان و درام و در اهداف فیلم، به حضور مستقیم عناصر دینی پرداخته شد و این عناصر دینی آن قدر باورناپذیر بود که نسبت کلاژوار آن با درام کاملاً برای مخاطب آشکار می گردید. در بخش آثار نمایشی از برنامه های مذهبی باید همه عناصر جانبی از جمله نمادها، رنگ بندی ها، فضا، صحنه، لباس، دیالوگ در خدمت داستان باشد. اگر در ضمن یک داستان قوی که در آن، کشمکش و جذابیت حاصل از متن داستان به چشم می خورد، با دقت از نمادها و نقش مایه ها استفاده شود می توان شاهد تأثیر آنها بر مخاطب به صورت غیر مستقیم و ناآگاهانه بود. اگر داستان قوی نباشد و قوی ترین بخش یک اثر نمایشی، ضعیف باشد، طبیعی است که عناصر پیرامونی برگرفته از متون دینی، بی تأثیر می شود و موجب شعارزدگی و تأثیر منفی خواهد بود. در گذشته و پیش از شکل گیری هنرهای مدرن در سرزمین های اسلامی، مسلمانان از هنرهای نمایشی در تجسم بخشی به خاطرات و وقایع مهم فرهنگی دینی خویش استفاده می کردند. نقالی خوانی، شاهنامه خوانی و تعزیه نمونه هایی از این دست نمایش هاست. بازیگران این دسته از هنرهای نمایشی، توده مردم بودند که در کوچه و بازار و مکان های عمومی به اجرای نمایش های آیینی و مذهبی می پرداختند و در آنها بعضی از مهم ترین رخدادهای تاریخ