- دیباچه 1
- پیش گفتار 3
- اشاره 6
- مقدمه 6
- طرح مسئله 9
- ادبیات تحقیق 10
- اشاره 13
- فصل اول: نقش مایه ها و نمادها 13
- نقش مایه 14
- تعریف مفاهیم 14
- اشاره 14
- نماد 16
- نشانه 20
- واکنش فطری در برابر عناصر هنری 22
- خطوط و نقوش 24
- نقاشی، حجم و صدا 28
- رنگ ها 33
- سازه های معماری 35
- هنرهای تزیینی 47
- اشاره 57
- فصل دوم:جایگاه نقش مایه ها و نمادها در فرهنگ اسلامی 57
- جایگاه نماد در هنر اسلامی 58
- جایگاه نماد در متون عرفانی 68
- معنای نمادین رنگ ها در متون عرفانی 71
- نماد و سمبول در فتوت نامه ها 78
- اشاره 84
- کاربرد نقش مایه ها و نمادها در هنرهای اسلامی ایرانی 84
- کاربرد نمادها و نقش مایه های قرآنی در معماری اسلامی 100
- اشاره 112
- فصل سوم: کارکرد نقش مایه ها و نمادها در رسانه و هنر 112
- جایگاه رسانه ها در انتقال مفاهیم 113
- فلسفه و زیبایی شناسی تلویزیون و رسانه 120
- نسبت میان دین و رسانه 131
- رسانه ها و ضمیر ناخودآگاه 140
- اشاره 149
- فصل چهارم:کاربرد نقش مایه ها و نمادها در تعامل رسانه با هنر اسلامی 149
- کارکرد نمادها و نقش مایه ها در پس زمینه آثار هنری 150
- الگوهای هنر اسلامی و تعلیم رسانه ای 155
- تعادل و تناسب میان نمادها و نقش مایه ها با پیام و محتوای دینی 160
- اقناع مخاطب در بکارگیری نمادها و نقش مایه های اسلامی در رسانه ها 163
- نوآوری و تازگی در کاربرد نمادهای اسلامی در رسانه 166
- مخاطب شناسی در رسانه برای استفاده از سوژه ها و نمادهای اسلامی 167
- رابطه نمادهای اسلامی با رسانه و هنر 171
- نتیجه گیری 175
- کتاب نامه 182
- الف) کتاب 182
- اشاره 182
- ج) لاتین 188
- ب) مقاله 188
مفهوم می یابند، قابل فهم است و با اشراف و تسلط بر ادبیات ملت ها و مباحث تطبیقی می توان روح مشترک نمادها را در تمدن هایی که دارای وحدت درونی هستند، بازخوانی کرد.(1)
نمادها انتقال معنا و مفهوم را تسهیل می کنند و پیچیدگی و دشواری یک معنا را با سادگی و بساطت یک نماد می توان به مخاطب فهماند.(2)
به همین دلیل، گاه در آثار هنری همچون سینما که نشان دادن یک مفهوم، هزینه فکری و مادی زیادی دارد، با استفاده از نماد می توان آن را به ذهن مخاطب منتقل کرد. برای مثال، گیبسون در فیلم آخرالزمان برای نشان دادن تضاد دو دوره، نخست، دوره ای پر از خشونت و خون ریزی را در یک جامعه بدوی نشان می دهد که تمام فیلم به تصویر چالش های موجود در این جامعه می گذرد. سپس در پایان فیلم، برای نشان دادن و القای دوره ای که در آن، خشونت و خون ریزی به سر می آید و قبایل بدوی درگیر جنگ، به صلح و آرامش می رسند، از یک نماد استفاده می کند. وی در این صحنه پایانی، قایقی را به همراه یک صلیب نشان می دهد که کنایه از پایان یافتن جنگ و خون ریزی و استقرار یافتن آرامش و صلح است. در واقع، وی برای نشان دادن یک طرف این تضاد که خون ریزی و توحش است، دو ساعت فیلم می سازد و برای نشان دادن طرف دیگر، تنها از یک نماد استفاده می کند؛ نمادی که توانایی برابری در برابر مفهوم مخالف خود را دارد و تضاد را به وجود می آورد. درام با این تضاد مفهومی که در یک طرف آن، نماد وجود دارد، به پایان می رساند.
1- Ananda Coomaraswamy, Traditional Art and Symbolism, Ed. Roger Lipsey, Princeton University Press. United State, 1977, p.330.
2- Frithjof Schuon, Understanding Islam, Foreword by Annemarie Schimmel, world Wisdom, United States, 1963, p.180.