رسانه و هنر اسلامی صفحه 8

کلامی و عرفانی، زبان نماد همواره در ادبیات و هنر تمدن های شرقی به ویژه اسلامی بخش جدایی ناپذیر فرهنگ بوده است. نگاهی به سازه های معماری، هنرهای تزیینی، خطاطی، نقاشی، ادبیات و دیگر عرصه های فرهنگ اسلامی بیانگر این است که زبان صوری هنر اسلامی، مملو از این نقش مایه هاست، به طوری که ردّ پای بسیاری از این مضامین اعتقادی و فکری را در نقش مایه ها و عناصر متفاوت هنر می توان جست. هنرمند مسلمان بر خلاف سبک روکوکو در عصر رنسانس، از نقش مایه ها و نمادها صرفاً به دنبال زیبایی و جنبه تزیینی یا دکوراتیو یک مکان و یا اثر هنری نبوده است، بلکه علاوه بر زیبایی و تزیین، می خواسته با اثر هنری، معنا و مفهومی مهم و جدّی را به مخاطب منتقل سازد. از این رو، انتخاب رنگ خاص، حجم و شکل، اعداد، نقوش تزیینی، نقوش هندسی، سازه های معماری و امثال آن، برای او معنایی سمبولیک و نمادین داشته است و هر اثر هنری تجلی ایده های معرفت شناسانه او بوده است، به طوری که نظیر این نگاه پر رمز و راز را در هنر ادیان هندی می توان دید. همان طور که تفکر و عناصر آیین بودیسم و هندوییسم را به طور کامل در حالت های (مودراها) به کار رفته در مجسمه ها می توان دید، بسیاری از مفاهیم و اندیشه های اسلامی را در عناصر به کار رفته در هنرهای تجسمی، ادبی، نمایشی و موسیقایی در تمدن اسلامی می توان جست. بنابراین، سزاوار است که این عناصر و نقش مایه ها را شناخت و سنخیت آنها را با مؤلفه های اسلامی تشخیص داده و در پس زمینه تولیدات هنری تعبیه کرد. بسیاری از نقش مایه های هنر اسلامی و مفاهیم دینی را بر اساس دکوراسیون پس زمینه ها، فضاسازی، گفت وگوها و دیگر عناصر تصویری در هنرهای نمایشی و رسانه ای می توان القا کرد. در این ساحت با شناخت پشتوانه معرفتی رنگ، حجم و شکل، اعداد، فضا، موسیقی، سازه های معماری، نقوش تزیینی در نصوص دینی